Kurdistan

Daxûyanîya Serokê Kurdistanê derbarê Rapora Koma Xebata Iraqê de

08 Berfanbar,2006  weşandin:13:33:21 (GDK)

Daxûyanî :  Piştî vexwendina raporta grûpa lêkolîna li ser Iraqê, em pêdivê dibînin ku wan têbînîyan berçav bikin:

Yekem: Nehatina komîteya Baker-Hamilton bo Kurdistanê – ji ber çi sedemê jî be – kêmasîyek mezin bû û bu sedem ku di wî warê de hilsengandinên xwe de bawerîyê ji dest bide.

Duyem: Di pêşinyara hejmar 26 de daxwaz hatiye kirin ku ji nû ve nerîn li destûrê bihê dan û ev jî bi beşdarîya pisporên NY bihê kirin. Her vexwendinek nû ji destûra Iraqê re divê di çarçêweyê ewê mekanizmê de be, ewa ku di destûrê de hatiye destnîşankirin. Ji bilî evê yekê, em her corekî destkarîyê napejirînin û divê hemû alî jî bizanin ku yekîtîya xaka Iraqê girêdayî pêkanîna evê destûrê ye.

Sêyem: Di pêşinyara hejmar 28 de hatiye ku divê dahatên petrolê li jêr desthilatdarîya hikûmeta navendî be û li ser binemaya hejmara xelkê hat dabeşkirin. Her wiha, desthilatdarîya herêma Kurdistanê bi ser bîrên petrolê de bi prosesa aştîya niştimanî re nehat guncandin. Li ser evê pêşinyarê em dîsan xwe girêdayî evê destûrê dibînin, ku rêyek guncandî ji evê çendê re estnîşan kiriye û em her corekî destkarîyê jî napejirînin.

Çarem: Di pêşinyara hejmar 30 de – ku li ser Kerkûkê ye – daxwaz tê kirin ku bi cihanîna maddeya 140 bi paş ve bikeve. Wiha jî xwestiye ku ev mijara han bikeve stûyê grûpa nêvdewletîya piştevanîkirina Iraqê, ku di raportê de daxwaza pêkanîna wê hatiye kirin. Bi nerîna me, destûrê mekanizm û maweya bi cihanîna maddeya 140 dîyar kiriye. Evaya jî kêmtirîn tişt bû, ku Kurd pê razî bûn. Ji ber evê yekê, her paşxistinek di prosesa bi cihanîna evê maddeyê de nahê pejirandin.

Pêncem: Di tevayîya raportê de giringî bi bi hêzkirina hukûmeta navendî hatiye dan û desthilatdarîya herêmî hatiye lawazkirin. Ev bi xwe li dijî prensîpên federalizmê û destûrê ye, ku Iraqa nû li ser evê bingehê hatiye damezrandin. Em li vir dupat dikin ku tenê şêweyê federalizmê yekîtîya xaka Iraqê diparêze.

Şeşem: Di çend alîyên raportê de bi eşkereyî berjewendî û nehêsayîya dewletên cîranên Iraqê li ber çavan hatine girtin û daxwaz ji wan hatiye kirin ku bêtir rola xwe bibînin. Bi me weha ye ku evaya li dijî berjewendîya gel û xaka Iraqê – û bi taybetî jî gelê kurdistanê – ye û destdirêjkirina nêv kar û barên Iraqê ye.

Heftem: Di çend xalên raportê de – wek pêşinyarên 27 û 35 – daxwaz hatiye kirin ku ew alîyên li dijî prosesa siyasî bûne û karên dijwar encam dane, gerek bihên xelatkirin, ew jî ku beşdarîyê di hukûmetê û desthilatdarîyê de bikin. Ev bi nerîna me dijî berjewendîyên pirranîya xelkê û prosesa demokrasîyê ye.

Heştem:Ji bilî spasîyên me yên ji serokê Emerîka Corc W. Bûş û rêvebirîya Emerîka re, ku rejîma berê hilweşand û alîkarî da ji bo avakirina Iraqek nû, em wiha jî dibînin ku komîteya Baker-Hamilton çend pêşinyarekên ne di cihê xwe de pêşkêş kiriye. Ew jî ku ev komîte alîkarîya Amerîka dike, da ku ji evê tengavîyê derkeve. Heger dihê xweztin ku bi evê behaneyê ewê pêşinyara ne di cihê xwe de bi ser me de bisepînin, em jî bi navê xelkê kurdistanê radigihînin ku ew tiştê li dijî destûr û berjewendîya Iraqê û kurdistanê be, em napejirînin.

Nehem: Ev gotinên han li dijî ewan gotinan bûn, ewên ku r James Baker bi telefonê ji me re ragihand. Ewî ji me re da nîşandan ku taybetmendîya herêma kurdistanê li ber çav hatiye girtin. Her çende ku me bi xwe nerîna Kurdistanê dîyar kiribû, belê evê komîteyê ti giringî nedaye nameya me û ne her nexwendiye jî.

Em di dawîyê de dibêjin ku em bi ti şêweyekî girêdayî evê raportê nabin. Ne tenê prosesa demokratîk û destkevtîyên gelê Iraqê bi giştî û gelê kurdistanê bi taybetî li alîyekî hiştiye – bi taybetî piştî hilbijartinê û destûrê jî, ku ji % 80 ji xelkê Iraqê pesend kiriye – komela nêvdewletî û li pêşîya wan Amerîka bi xwe hat û piştevanîya evê komîteyê kir.

Berî ku çareserîya arêşeyên xelkê Iraqê ji alîyê xelkên din ve bihê kirin, bila ji alîyê Iraqîyan bi xwe ve ramanek rast ji aştîya niştimanî re çê bibe. Ji evî alîyî ve, em daxwazê ji hemû hêzên Iraqî dikin, ewên ku bawerîya wan bi prosesa siyasî û destûra Iraqa federal û demokratîk heye, ku gavên bingehîn ji bo çareserkirina wan pirsgirêkên bihavêjin, da ku em ji çareserî û pêşinyarên şaşên welatên herêmî û cîhanî rizgar bibin.

Mesûd Barzanî
Serokê Kurdistanê

07, 12 / 2006
 

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîşana HAWARDENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

Binivsîne  |  Biçe Jor   

Hemû Naveroka Beşa Kurdistan

irêdan