Kurdistan

PKK agirbesta yekalî ragihand;

Gelo Hêzên Dervey PKK Helwesten xwe yên Berê ya Neberpirsyarî Bidomînin?

ANALÎZ-TAYBET / HAWARDENGÛBAS
 

02 Kewçêr,2006 weşandin:01:12:43 (GDK)

HAWARDENGÛBAS,AMED,Kurdistan--PKK agirbest îlan kir.Xûya bû ku êrîşên PKK û kuştina serbazên Tirk kerî tiştek nedihat û tenê zordestîye Tirkan li bakûrê Kurdistanê zêde dibû.Divê Kurd bi taybetî hêzên dervey PKK di vê konaxê de tecribeya 7 salên dawîn binirxînin.

PKK roja şemîyê agirbesta yek alî ragihand.Daxûyanîya PKK wisa bû "Herêma Rojhilata Navîn di qonaxeke girîng re derbas dibe.

Bûyerên diqewimin her roja derbas dibe nîşan didin ku helwestên antî demokratîk û netewparêzî fakturên bingehînin li herêmê rê nadin çareseriyê û rê li ber şer vedikin. Ji bo çareseriya pirsgirêkên li herêmê riyek bi tenê ya rast heye. Ew jî sîstema hemdem a demokratîk e. Bi vê sîstemê hemû cihêrengiyên netewî û dînî ji hev re rêz digirin û bi hurmet in, pirsgirêkên xwe jî bi riya diyaloga demokratîk çareser dikin.

Di serî de bangawaziya Amerîkayê ya di salvegera 15'ê Tebaxê de, Komara Federal a Iraqê, Hukûmeta Herêmî ya Başûrê Kurdistanê, hin hêz û saziyên navnetewî tevî derdorên demokratîk ji bo agirbestê yan jî sîlehdanînê bang kirine. Li Tirkiyeyê jî di serî de DTP, nivîskar, rewşenbîr, hunermend û derdorên bi berpirsiyarî radibin ji bo agirbestê bang kirine. Ji van hemû bangawaziyan hin bi riya çapemeniyê hatine kirin û hin jî bi rêyên dîplomatîk gihîştine aliyê me.Biryar hatiye dayîn, ji 1'ê Îlonê û pê ve pêvajoya agirbestê were îlankirin. Agirbestê, li gorî gavên were avêtin û rêveçûna pêvajoyê, wê dewam bike."

Dewleta Tirk Serketina xwe îlan kir

Piştî daxûyanîya PKK Dewleta Tirk,medyaya Tirkî û gellek derdorên cûda serfirazîya Dewleta Tirk îlan kirin.Bi giştî daxûyanîya PKK li Tirkîye kêm deng veda.Li gor şîroveyên heyî ya Tirkan jî "PKK hate têk birin ji ber vê yekê PKK neçar ma û çek berda".Piranîya gelê Tirk jî wisa difikire,ji ber ku medyaya Tirkî wisa radigihîne.Bi vî avahî di bin navê PKK de gelê Kurd wek têk çûyî tê nîşan dan.Ango Dewleta Tirk xwestekên xwe pêk anî.

Cûdahî û girîngîya sekinîna dengê çekan

Lê wisa xuyeye ku vê agirbest ji agirbestên din cûdatir e û bandora hêzên Kurdistana azad û DYE mezin e.Bi çekan têkoşîneke rizgarîyê li bakûrê Kurdistanê pêk tê nayê alîyekî niha tevî PKK rexistinek li bakûr ku şerê çekdarî dixwaze nîne.

Bê gûman rewastine çekan wê derdorên berjewendîxwaz,bi taybetî çete û arteşa Tirk bê hêz bihêle.Di cîhê ku karê arteş tune be bi avayekî xwezayî hêza arteş jî di nava jiyana demokratîk de kêm dibe.Her wiha di konaxeke bê şer de Kurd dikarin di her waran de hêsantir tevbigerin û dîyaloga navbera xwe derdora PKK jî tevde pêşbixînin.

Xûya bû ku êrîşên PKK û kuştina serbazên Tirk kerî tiştek nedihat û tenê zordestîye Tirkan li bakûrê Kurdistanê zêde dikir û Tirk bo rûxandina Dewleta Federe ya Kurdistan hincêtan derdixist holê.

Hêzên dervey PKK di 7 salên dawîn de bi berbirsyarî tevnegerîyan û qonaxê baş bikar ne anîn

Divê Kurd  bi taybetî hêzên dervey PKK di vê konaxê de tecribeya 7 salên dawîn binirxînin.

Di dema şerê PKK û Tirkîye de gelek rexistinên dervey PKK bawerîya wan bi PKK hebe jî vî şerî wek şerê pevşêwrî bibînin jî daxwaza hemû rexstinên Kurd têkoşîna demokratîk bû.Di sala 1999'an de şerê PKK û Dewleta Tirk sekinî.

Ango xwesteka gelek hezên Kurd pêk hatibû.Lê belê di nava 7 salê de hema hema tu tişt nehate kirin.Partî û rexistinên dervey PKK -bê gûman ne hemû-  di nava wan 7 salên dawî de tenê rexne kirin.Listikên dewleta Tirk û PKK eşkere kirin û daxûyanî belav kirin an jî di nava xwe de hin gavên ku tu carî girseyeke maqûl ya gelê Kurd pênehisî avêtin.

Daxûyanî belav kirin an jî eşkere kirina hin rastîyên veşartî ne tiştekî xirabe,lê tiştekî din nekirin û bi israr venekişîna wan a ji doza Kurd ferqa wan ji ferqa polîtîkayên ku rexne dikin nehîşt.Di vê navberê de tiştê bû ji gelê Kurd re bû.Kurdên bakûr di nava vê xirecirê de hinek din hebûna xwe winda kir. Rêjeya axafitina zimanê Kurdî hinek din daket. Hişmendîya neteweyî pêş neket,gellek kêşeyên sosyal,civakî, aborî hin kûrtir bûn.

Bê gûman di wan 7 salên dawî di gelek waran  pêşketina Kurdên bakûr pêk hat.Lê piranî bi destê şexsên xweser an jî çend kesên dilsoz ku di nav wan hêzan cîh digirin  pêk hat.

Di medyaya Kurdî weşanên nû vebû an jî di varê çand û hûnera Kurdî de hin sazî hatin vekirin lê hemû pêşketin di vê çerçoveya hewldanên şexsî de pêk hat. Rojnameyek an jî kovarek xwerû Kurdî li bakûr -kêm be firotin jî-  ji alîyê wan hêzan ne hate derxistin an jî bo pêşketina medyaya Kurdî ya elektronîkbi zimanê Kurdî hewl nedan.Gelo bo vekirina malperên xwerû Kurdî pirr pereyên mezin hewceye! An jî malpereke dîplomasîyê xwerû Îngîlîzî.Barekî pir cidî hebû ser milên hemû rexistinên Kurd.Lê rexistinên han rolên xwe yên pêşdarîyê ne lîstin.

Rexistinên Kurd rolên xwe nelîstin

Çi hewce bû çi nehate kirin?Televîzyoneke neteweyî nehate ava kirin.Di warê înternetê de an jî bi giştî medyayê de weşanên nû ava nekirin,Partîyên 20-30 salî hin jî hemû hebûnên xwe bi malperekî didomînin.Tenê dinivîsînin û belav bûna wan nivîs û daxûyanîyên xwe jî hewlên profesyonel nadin.

Di salên dawî de  di warê medyayê de kesên xweser bi hewlên xwe ji partîyên 20-30 salî pêşketir û kêrdar gav avêtin. Rexistinên ku gelê Kurd her tim bangê tekoşîna demokratîk kirin li Amedê an jî bajarekî din ya bakûrê Kurdistanê de "çalakîyekî demokratîk" pêk neanîn.Meşek li dar nexistin. Çalakîyekên sivîl pêşnexistin,di nava xwe di hêla abrî de bi zelalî tevnnegerîyan û bo pêşketina aborîya ku bo têkoşînê bihata xerc kirin plansazîyekî stratejîk çê nekirin.Bi Kurdistana azad ser bingeheke dirûst têkîlî nehate danîn.Tenê pesna pêşketina Kurdistana azad hate kirin û bo pêknanîna hevparîyan di navbera Kurdistana azad û doza Kurd ya li bakûr têkîlîyên mayînde,nêzik û stratejîk nehate danîn.

Bo pêşî girtina dejenerasyon,rewşa ciwanên Kurd,bêtehemmulîya civakî û bêehleqîyê li bakurê Kurdistanê xebatan (wek semîner,komîsyon, dîplomasî,meş,daxûyanî û hwd..) nehate kirin,di weşanên xwe de jî cihên berfirehtir nedan wan mijaran.

Polîtîkayên ji dûrî gel

Yek ji sedemê bê hêz man û pêşneketina  wan rexistinên Kurd polîtîkayên wan a nereel û dûrî gel bû.Bi zimanekî giran,tevlihev û sar nêzî gel bûn.

Wekî mînak di bûyerên meha adarê ya Amedê de jî bi vî avahî tevgerîya bûn.

Divîya bû ku terora dewleta Tirk bi tundî bihata rexne kirin û li şûna ku banga tevgerîna bi "hîssa aqilmend" kirin  gel bi avayekî din bihata hişyar kirin û piştgirî bihata ba dayîn.

Hênceta wan hêzan wê demê "eşkere kirina planên hêzên tarî" bû.Lê ji bo ku hêzên ku Kurdan bikartînin wisa xurtir nebin li şûna ku nasîhat li gel bê dayîn divîya bû ku terora dewleta Tirk were şermezar kirin û daxwaz û xebata neteweyî wek di qadên dîplomasî,çandî,çapamenîya bê bilind kirin da ku pirsgirêka Kurd û Kurdistanê were çaresêr kirin û neteweya Kurd pêşkeve û bigêhêje asta ku layiq dike û bi î avayhî kes nekaribe planênên xwe yên kûr bi hêsanî bimeşîne.

Tu rexistin nikare ku bi daxûyanîyêkî sedem û encamên bûyer û pêşketinan ji holê rake.Çiqas bi vî avahî were tevgerîn ewqas nêzîk bûna  gel dijwartir dibe,gel beyî xebatê rast bin jî, ji rexneyan bi avayekî xwezayî eciz dibe û divê hestên gel bê fam kirin û hêdî hêdî li gel bernameyeke hin rastîyan werin eşkere kirin.

Bi avakirina enîyek neteweyî bo bakûr,avakirina televizyonek neteweyî,bieleqedar bûyîna kêşeyên civaka Kurd li bakûr,bi çalaktir bikaranîna kirina medyaya Kurdî,bi geştirkirina dîplomasîya Kurdî û bi aqilene bikaranîna amûrên heyî û bi xurtir kirina xebatan ser xêzeke neteweyî û bi Kurdistana azad re mil bi mil divê piştgirî li bakûrê Kurdistanê bê dayîn û divê berî her tiştî hedefa yekemîn dewleta Tirk be.

Dahatûya nêzîk nîşanê bide ku Kurd wê ji wan 7 salên dawîn dersan derxîne û bo bilind bûna standartên jiyanê,parastin û pêşxistina nirxên neteweyî û dahatuyeke azad bo mirovê Kurd li gor  girîngîya Kurdistaneke azad û serbixwe de tevbigerin an jî  mehkumê Tirk,Tirkîye û Tirkîaxef bûyînê bibin ser vê axa hezaran salî ya netewa Kurd. (HAWARDENGÛBAS)
 

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîşana HAWARDENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

Binivsîne  |  Biçe Jor   

Hemû Naveroka Beşa Kurdistan

irêdan