Kurdistan

Çarenivîsa Kerkûkê Pêşaroja Dema Dirêj ya Hemû Kurdistanê ye

NÛÇE-ŞÎROVE;SERHAD B.RÊNAS / HESEN DILGEŞ

16 Kewçêr,2006 weşandin:02:13:24 (GDK)

HAWARDENGÛBAS-- Di demên dawî dewleta Tirk bi destpêbûna qonaxa çareserîyê lîstik û planên xwe yên qirêj dîsa gurtir kir.Ger Kurd li Kerkûk bi sernekevin di nêzîk de nebe jî di dema dirêj de wê hemû gelê Kurd û hemû hêz û rexistinên kurd jî winda bikin.

Pirsgirêka Kerkûk bi salane di rojeva Kurdan û rojeva dagirkerên Kurdistanê de ye.Kurdistanî bûna Kerkûkê bi taybetî di sedala dawîn de bi gelek hewlan hatiye xwestin ku ji holê bê rakirin.Lê disa jî wan hewlan serneketiye û li gel hemû bêmafîyan Kerkûk wek bajarekî Kurdî maye.

Kurd di Kerkûkê de çewsandin,bişaftin,zoradarî û hovîtîyên cûrbecûr re rûbirû man e.Tehrîbên mezin li ser Kurdistanîyeta vî bajarî hatine kirin.Hin jî ji %50yê wan tehriban paşve nehatiye vegerandin.Kurd wek mafêkî rewa axa yê dîrokî dixwazin.

Di demên dawî dewleta Tirk bi destpêbûna qonaxa çareserîyê lîstik û planên xwe yên qirêj dîsa gurtir kir.

Herî dawî 2 hefte berê parlementerê AKPyê Turhan Çomez û şanda bi wî re çû bûn Kurdistana azad û bajarê Kerkûkê.Çomez li Kerkûkê li meclîsa şaredarîyê beyî ku fedî bike li dervey Tirkîye midexeleyî nexşeya Kurdistanê kir.

Piştî vegerê jî Çomez raporek derbarê rewşa Kerkûkê de pêşkeşî parlemena Tirk kir.Di vê raporê de jî bi zimaneke qirêj li dijî Kurdan hatibû bikaranîn û rewşa li Kerkûkê wek "rewşeke xeter" hatibû binav kirin.Derbarê Kurdistana Federe jî wek pêkhatinek qaşo hatîye behs kirin.

Her wiha Turhan Çomez pêşnîyara danîşînek girtî parlemena Tirk bo rewşa Kerkûkê kir.Turhan Çomez di beşdarî bernameyên ku televîzyonên Tirkî de dibe dÎsa bi Înkar kirina,êrîş kirina ser Kurdan bi zimanekî nizm helwesta xwe ya şovenîst hin jî didomîne.Li gor Çomez û li gor hemû derdorên şovenîst û milîtarîst ya Tirkan divê bo Kerkûk nekeve destê Kurdan divê her tişt bêne kirin.

Her wiha di hefteyên dawî li çend deverên bajarê Kerkûkê navbera Erebên dij-Kurd û bereya Tirkmanan de civînên bo pêkanîna planek hevbeş ji bo asteng kirina tevlî bûna Kerkûkê û derdorê wê ser sînora Kurdistana azad.Rayedarên kurd dîyar kirin ku gellek civîn derbarê vê mijarê tê li dar xistin lê rayedarên Iraqê di meseleya Kerkûkê de bi berpirsyarî tevnagerin.

Di vê navberê de jî serokkomarê Iraqê berÎ ku biçe Tirkîyeyê Malîkî re, ajansa IHAyê bi Malîkî re heypeyvînek çê kir û di derbarê kêşeya Kerkûkê de, Kerkûkê degot: “Kerkûk tenê pirsa Iraqê ye. Em mudaxeleyên ji alî welatên cînaran ve rast nabînin û ji xwe mafên wan nîne ku mudaxeleyan bikin. Hêza me ya kû vê pirsê çareser bike heye

Siyaseta Tirkiyê ser pêşî lêgirtina damezirandina Dewleta Kurdistanê hatiye danîn. Armanca wan ya esasî ev e û ji bo astengiyan ji Kurdan re derbixin çi ji destê wan tê qet texsîrê nakin.

Tirkîye gelek caran xwest bi hincêta Tirkmenan jî êrîşî Kurdan bikin lê hilbijartinên li Kerkûkê derxist holê ku Kerkuk bajarekî Kurdîye û angaştên Tirkan pûç derketin.

Bêgûman ji xenî wan hewlan dewleta Tirk gellek hewlên veşartî û cur bi cur li başûrê Kurdistanê didome.


Çarenivîsa Kerkûkê belkî ne niha lê qedera dema dirêj ya hemû gelê Kurd û hemû hêz û rexistinên Kurd e


Gurtir bûna lîstik û planên qirêj ya dewleta Tirk û yên din ne bêsedem û ji nişka ve ye.Wek tê zanîn di sala 2007ê de bo çareserkirina meseleya Kerkûkê dê referandûmeke bêne çêkirin.Dewleta Tirk û Tirkmenan dixwazin rê li ber vê referrandûmê bigrin.Ji ber ku ev dizanin ku bi vê referandûmê hemû derew û dêk û dolabên wan derkevin holê û Kerkûk wê bikeve sînora Kurdistana azad.

Kerkûk bajareke girîng ya Kurdistanê ye û ji ber yekê dijminên Kurdan ditirsin ku Kerkûk bikeve destê Kurdan û bi vî avahî hêza Kurdan hin zêdetir be.Her wiha girêdana bajara Kerkûkê bo îdareya hikumeta Kurdistanê wekî pengavekî dawîn ya serxwebûna Kurdistanê tê dîtin û ditirsin ku bi Kerkûkê Kurdistan welateke pirr pêşketî be.

Pispor û stratejîstên Cîhanê jî gellek caran dîyar kirin ku bo dewleteke Kurdistanê bajarê Kerkûk roleke bingehîn dizleyze.Tê dîyar kirin ku çarenivîsa bajarê Kerkûkê çarenivîsê hemû perçeyên Kurdistana mezin e.Ger li hewlên tirkan were nêrîn ev tespît tespîteke raste.heseba Tirkan ewe ku ger bajarê Kerkûkê nekeve destê Kurdan wê başûrê kurdistanê wek aborî,sîyasî,stratejîk û di gelek warên cûda bêhêz bimîne û bi avayekî xwezayî wê hêsantir rê li rizgarîya bakûrê Kurdistanê û hemû Kurdistana mezin were girtin.

Ji ber vê yekê jî divê hemû gelê Kurd xwedî li bajarê Kerkûkê derkevin û bi her avahî piştgîrîya li ketina nava sînorên Kurdistana azad bajarê Kerkûk were dayîn.

Mijara Kerkûkê ji mijarên din yên eleqedar bi başûrê Kurdistanê cûda ye.Ji ber ku ev mijareke neteweyî û stratejîk e.Ger Kurd li Kerkûk bi sernekevin di nêzîk de nebe jî di dema dirêj de wê hemû gelê Kurd û hemû hêz û rexistinên kurd jî winda bikin.(HAWAR-DENGÛBAS)

 

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîşana HAWARDENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

Binivsîne  |  Biçe Jor   

Hemû Naveroka Beşa Kurdistan

irêdan