Rewşenbîrên Tirk:“Pirsgirêka Kurdî Pirsgirêka me ye jî” ,02 Tebax,2006 | Kurdistan

Komeke rewşenbîr ên Kurd û Tirk ku dibêjin “Em hemû di keştiyek de ne” ji bo çareserkirina pirsên Tirkiyeyê, nexasim jî pirsa Kurdî daxwuyaniyek dan çapemeniyê.

38 rewşenbîrên ku di nav wan de nivîskar, perwerdekarên unîversîteyan, jin, parêzêrên mafên mirovan, endamên saziyên siwîl yên civakî, ji bona dawî li kuştin, tundî û pirsgirêkên din bê, diyar kirin ku bi çekan siyaset nabe û tu çareserekirin jî bi çekan wê neyê kirin

Di daxwuyaniyê de hat gotin ku ji bo çareserkirina pirsa Kurdî divê di çarçoveya siyasî,yaseyî, aborî û navneteweyî de pirs bê nîqaşkirin û “aliyê mirovahî” jî neyê jibîrkirin. Di daxuyaniyê de ji perwerdekariya zimanê zikmakî hetanî koç, kujarên namûsê, pirdengî û pirçanditiyê li ser gelek mijaran bîr û bawerî hatine rêzkirin.

“Em ji hevûdu re rêheval in”

Di Daxuyaniya ku bi sernivîsa “Pirsgirêka min e jî” hatiye çapkirin de weha tê gotin:Hin aliyên vî welatî ji aliyên din ne “giranbuhatir” in. Li quncikekî Tirkiyeyê êşeke ku tê jîndin hebe, ev pirsgirêka min e jî. “Li wê derê” birînek hebe, “li vê derê” ez jî pê diêşim, jan didim û xwîn ji min dihereke.

Em hemû di keştiyek de ne, jin, mêr, Kurd, Tirk, Elewî, yên ku koç kirine, bêkar, xortên ku ji pêşerojê ditirsin, kesên ku dixwazin li qerexên bajarên mezin jiyanek li dar bixin, hindikayî, maxdûrên tundiyê û kesên bi nezanî agirê tundiyê geş dikin… Em hemû bi hevûdu re rêwî ne, rêhevalê hevûdu ne… Ger em bi vê yekê bizanibin an jî nezanibin.
Em Tirkiyeyeke ku bi kategoriyên wek Kemalîst-olperest, Tirk-Kurd hatiye dijberkirin naxwazin. Yên ku ji aliyê me tên parastin; hemû reng, pir û sentez in…

Bûyerên ku li Rojhilata Navîn diqewimin xebera pêşveçûnên nû didin me. Di vê fetloneka dîrokî de welatên ku bi dînamîkên xwe yên naxweyî pirsên xwe çareser dikin, demokrasî û azadiyê xurt dikin, aştî û dadiyeke civakî saz dikin wê bi serbikevin.

“Bi çekan siyaset nabe! ”

Em li welatê xwe beriya her tiştî çi dixwazin:

1- Di nav çareseriyên pirsa Kurdî de em dibînin ku aliyên pirsê yên siyasî, hukûkî, aborî, çandî û navneteweyî hene. Divê digel van aliyên pirsê “aliyê mirovahî” jî bê dîtin û giringiya pirsê bi van rastiyan derxin holê…

2- Divê bê zanîn ku ji bona careke din li vî welatî tundî û teror dubare nebe, bi çekan siyaset nabe û mafxwazî, bi gef û tundiyê nayên tepisandin.

3- Divê pirsgirêk ji çarçoweya dilsozî û îxanetê bê derxistin, “refleksa neteweperestiya birik bê şikênandin…

4-Divê em bizanibin ku rûmetnîşandina êş û keserên hevûdu, di riya civakbûyînê de û ji bo aştiya civakî gelek girîng e…

5- Divê bê zanîn ku ji bo çareseriyeke misoger ne ji devreyî Tirkiyeyê, ji nav Tirkiyeyê bi xwe û ne bi serbazî bi awayeke siwîl bê gerîn.

6- Divê bê zanîn ku Pirsa Kurdî ne yek ali ye û di çareseriya wê de jî pirr kes xwedî gotin bin…
7- Ger tesîra wan hindik be jî, divê hewldanên ji bo başkirina rewşa mirovî biçûk neyên dîtin… Bê zanîn ku di riya aştiya civakî de hewcedarî bi hewldanên ku ji nav civakên tên hene…

8- Guh bidin pirsên jinan û giringiyê bidin tevgereke serbixwe ya jinan.

9- Bi pirsên kes û malbatên ku bi darê zorê hatine koçkirin –xasima jî bi zarokên wan re- û bi kesên vî awayî ger li herêmê ger jî li bajarên rojava yên mezin bi cih bûne eleqedar bibin, ji bo jiyaneke nû bi rêkûpêk bikin alîkarê wan bin û di vî warî de projeyan ava bikin…
10- Li himber kujarên namûsê di hemû civakê de bîr û baweriya xurt bikin, ji bona kesên siyasî teşwîqê avêtina gavên pêşçav bikin…

11- Divê bê serwextkirin ku di perwerdekariyê de zimanê zikmakî ji bona gelê herêmê gelek girîng e… Du zimanî û pirçandîtî wek mafek bê nîqaşkirin…

12- Li rojhilatêbaşûr, gundên ku navên wan hatine guhartin careke din bi awayê berê berê bên binavkirin.

13- Ji vê cendereya ku tê de kîn û nefret zêde dibe, xwe rizgar bikin, zimaneke ku mirov pê bikaribe guh bidin hevûdu, serwextê hevûdu bibe û hevûdu bikaribin efû bikin peyda bikin…

14- Di dawiya dawîn de bibînin ku em hemû jîngeheke şirîkî parve dikin û nirx û berjewendiyên me jî şirîkî ne…

Kesên ku daxwuyaniyê îmze kirine ev in:

Prof. Dr. Ahmet Însel (Universîteya Galatasarayê) Doç. Dr. Ahmet Îçduygu (Ji Beşa Pêywendiyên Navneteweyî ya Unîversiyeta Koçê), Alî Bayramoglu (Nivîskar-Rojnamevan), Ayşe Gul Altinay (Unîversiyeta Sabanciyê), Ayhan Bilgen (Serokê MAZLUM - DERê), Can Paker (Serokê TESEVê), Derya Sazak (Nivîskar-Rojnamevan, Milliyet), Ece Temelkuran (Nivîskar-Rojnamevan, Milliyet), Elif Şafak (Nivîskar-Universiteya Bahçeşehirê), Prof. Dr. Erol Katircioglu (Universîteya Bîlgîyê, Rojnamevan), Eyup Can (Berpirsiyarê Gişti yê Weşana Rojnameya Referansê), Prof. Dr. Fazil Husnu Erdem (Serokê Beşa Hukûka Civakî ya Universîteya Dîcleyê), Doç.Dr. Ferhat Kentel (Endamê Beşa Civaknasiyê ya Universîteya Bîlgiyê), Prof. Dr. Fuat Keyman (Unîversîteya Koçê, Endamê Beşa Pêywendiyên Navnateweyî), Prof. Dr. Gençay Gursoy, Îbrahim Betîl (Serokê Weqfa Dilxwazên Civakê), Kutbettîn Arzû (Serokê Odeya Ticaret û Sanayiyê ya Amedê), Mesût Ozturk (Serokê kevn yê Şaredariya Wanê), Dr. Mesut Yegen (ODTU- Endamê Beşa Civaknasiyê), Doç. Dr. Mîthat Sancar (Unîversiteya Enqereyê-Fakulteya Hukûkê), Prof. Dr. Murat Belge (Nivîskar-Universiteya Bîlgiyê-Serokê Beşa Wêjeya Danberhevî), Muharrem Erbey (Şêwirmendê Şaredariya Mezin ya Amedê), Mustafa Karaalîoglu (Berpirsiyarê Giştî Weşanê yê Rojnameya Yenî Şafakê), Nebahat Akkoç (Serokê KAMERê), Necdet Îpekyuz (Serokên kevn yê odeya dixtoran), Osman Kavala (Birêbirê TESEVê), Oya Baydar (Hewldana Aştiyê-Nivîskar) Omer Laçîner (Edîtorê Kovara Bîrîkîmê), Rojbin Tugan (Hukûknas-Çalakvanên Mafê Mirovan-Çolemêrg), Sabîh Ataç (Serokê kevn yê baroya Êlihê), Salim Uslu (Serokê HAK - ÎŞê), Sedat Yurtdaş (Cîgirê Serokê Gişti yê DTPê-Nivîskar), Sezgin Tanrıkulu (Serokê Baroya Amedê), Şahîsmaîl Bedirhanoglu (Serokên Komeleya Sanayîkar û Karmendên Rojhilatabaşûr), Tahir Dadak (Koperatîfa Peşveçûnê, Amed), Tarhan Erdem (Rojnamevan-Nivîskar), Yusuf Alataş, Zozan Özgökçe (Serokê Komeleya Jinan ya Wanê) .