HAWARDENGÛBAS,BEXDA-- Her çiqas wê demê de pişta Seddam de rojava gellek hêzên din û hebin jî Kurd dixwazin sembola hemû bêedeletî û qetlîamên dijî neteweya Kurd ango Sedam Huseyîn cezaya herî giran bigre.Heta kiryarên Seddam, pirsa "miroveke wisa layiqê darizandinê ye" tîne mirov..Seddam Huseyîn ji ber tawanên xwe yên dijî mirovahî yên li başûrê Kurdistanê ku bi navê komkujîya “Enfal” tê zanîn tê dadgeh kirin.

Seddam tê dadgeh kirin.Tawanên wî belkî bi reqem û hevokan nayê tarîf kirin.Lê ev îcar ji ber tawanên xwe yên li Kurdistanê, ji ber Helebce û Enfalê tê darizandin.Her çiqas wê demê de pişta Seddam de rojava gellek hêzên din û hebin jî Kurd dixwazin sembola hemû bêedeletî û qetlîamên dijî neteweya Kurd ango Sedam Huseyîn cezaya herî giran bigre.Heta kiryarên Seddam,pirsa "miroveke wisa layiqê darizandinê ye" tîne mirov..

Seddam Huseyîn ji ber tawanên xwe yên dijî mirovahî yên li başûrê Kurdistanê ku bi navê komkujîya “Enfal” tê zanîn tê dadgeh kirin.
 

Komkujîya Enfalê

Enfalkirina Kurdan a 1987, 1988ê ye ku navenda wê Germiyan bû lê ji Mendelî heta bi Behdînan seranserî Kurdistanê girt ber xwe û 182 hezar kurdên sivîl, zarok, pîr, jin û mêr, hatin kuştin, 4500 gund hatin rûxandin.

Navê Enfalê ji eyetekê Quranê tê. Di vê eyetê de behsa "helal bûna di dema şerê li hemberî ne-musliman de talankirina mal û milkên wan, destbiserkirina jin û zarokên wan" dike.
 

Sadam rejima dîktatorî ya rûxandî ya Iraqê gava dest bi komkujiya Kurdan kir, îlhama xwe ji vê ayeta Quranê girt, tevî ku kurdên ku hatin enfalkirin musulman bûn û di demeka wiha ya dinyaya me de ku komkujî,çekên kîmyayî û kuştina sivîlan bi peymanên navneteweyî tawanên mezin tên qebûlkirin jî wan can, mal, milk, jin û zarokên kurdan li erebên şerkir helal kir. Ereb hatin serbestkirin ku di dema qirkirina kurdan de çi bixwazin talan bikin.

Di Enfalan de nêzîkî 182 hezar kurd hatin windakirin û bêtir ji 4 hezar gundan hatin kavil û wêran kirin. Kartêkirina çekên kîmyewî yên Îraqê di Enfalan de, ko wê li Helebçeyê û cihên din li Kurdistanê bikaranîn hêj heta niha jî li ser mirov û jîngehê maye.

16 Adara sala 1988an de rejîma Iraqê bombeyên kîmtewî avêt ser Helebçeyê.Encamê de 5000 Kurd hate kuştin.Lê raya giştîyê Cihanê vê bûyare mezin netîdin.

Heta di Medyaya Cihanê de piştî 3-4 rojan ev nûçe derket.Ji ber ku Sedam Hiseyîn bi saya wan gihîştibû vê hêzê.Piştî vê êrîşê bi sedhezaran Kurd ji tirsa çekên kimyewî ji başurê Kurdistanê rewiyan.

Bi hezeran Kurd ber bi bakurê Kurdistanê û bi hezeran Kurd jî ber bi rojhilatê Kurdistanê çûn.Di vê demê de jî piştî vê demê jî Neteweyên Yekbûyî meseleya Kurdistan neanîn rojeve.

Ji ber ku patronên NY Amerîka,Britanya û Rûsya tiştekî wisa nedixwestin.

Piştî dagirikirina Kuweytê ji aliyê Iraqê ve Emerika êrîş bir ser Iraqê û Kurd jî vê demê de piştgirî dan Emerîkayê lê piştî vekişîna Emerîkaye li Iraqê Kurd û Sedam disa hember hew man.Kujerê bi sedhezaran Kurdan Seddam Hiseyîn û tawanbarê komkujîya Helebceyê Elî “Kîmyewî” hatin girtin.

Malbatên şehîdên enfal û kîmyabaranên û cemawerê Kurdistanê jî bo Sedam Hûseyîn cezaya herî giran dixwazin.Ji ber ku Seddam bi sedhezaran Kurd zarok,jin,kal û pîr,mêr û ciwan tevde bi çekên kîmyewî qetl kir.

Gelek wan qetlîaman ji alîye raya giştî ya Cîhanê ve nehate dîtin.Lê yekem car komkûjîya Helebce bi dîmanên vidoye hat tomar kirin û hemû Cîhan wehşeta li Kurdistanê agahdar bû.

Sedam bû sedem ku nifşekî ji holê rabe.Her wiha ji alîyê rejîma Iraqê ve dewlemendîyên siruşta Kurdistanê hat talan kirin aborîya Kurdistan ji bingehê ve hat rûxandin.Ji ber qeliam û zordestiyên Seddam Kurdistan bi dehan salê xwe winda kir û ji pêşketin û dewlemnd bûyîne bêpar ma.

Cemawerê Kurdistanê û malbatên bi sedhezaran şehîdên Kurd wan rojan ji bîr nekirin û bo rûmetên xwe yên neteweyî dixwazin zordestîya bidehan salan di şexsa Seddamê dîktator de bi sizaya herî giran bersiva xwe bibîne.
 

Di roja yekem ya darizandinê de li Kurdistana azad jiyan rawestîya

Bi mebesta rêzgirtina li canê 182 hezar pakrewan û şehîdên kurd ên bûbûn qurbaniyên oprasyona Enfalan ku ji aliyê rêjîma dîktatorê serdemê Seddam Husên pêkhatibû, vê sibê demjimêr 10 jiyan di kolan û bajarên Kurdistanê de rawestiya û hemû xelk deqeyekê bêdeng rawestiyan.

Di heman mijarê de, biryar ewe îro komcivîna yekemîn ya dadgehkirina Seddam Husên û alîgirên wî derbarê komkujiya Enfalan ku di derheqê 182 hezar kurd de pêkhatibû, bê lidarxistin.
 

Çavê Kurdan li dozê de ye

Roja destpêkirna doza Enfalê de, kurd li paytext ü metropolên cuda yên Ewropayê meşiyan, piştgiriya xwe nîşanî berdadkirina Sadam Husên û 6 hevalên wî a di doza Enfalê de dan.

Beşek kurdên rûniştiyên Swêdê duh li ser banga rêxistina ÇAKê li Stockholmê meşiyan ber balyozxaneya Iraqê û piştgiriya xwe nîşan dan jib o berdadkirina Sadam û hevalên wî. Partiyên Swêdî jî beşdarî meşê bûn û piştgiriya gelê kurd kirin.

Li Almanyayê li Berlînê jî kurd her bi eynî mebestê li meşiyan heta ber balyozxaneya Iraqê. Balyozxaneya Iraqê bi germî pêşwaziya xwepêşanderan kir û soz da ku daxwaên wan ragihîne hukumeta Iraqa fedral.

Li Danîmarka Kopenhag, Norveç Oslo û Hollanda Amsterdamê jî xwepêşandan hatin kirin.

Doz berdewam kir

Roja çarşemê rûniştina sêyem ya dadgeha Sedam Husên diktatorê Îraqê û şeş ji alîkarên wî li ser duseya Enfala destpêkir.

Di vê rûniştinê de 2 şehîdên din ya Enfalê hate guhdarî kirin û wan şahîdan jî rastî û wahşeta enfalê anîn zimên.

Jineke Kurd a mexdûr kuşahidî kir, mîna şahidê berê, anî ziman, ku gaza kîmyewî hatiye bikaranîn. Elî Mistefa Heme yê ji gundê Belisandê roja sêşemê şahidê kiribû.

Her wiha du şahidên din, Bedriye Saîd Hayder û Bahiya Mistefa Mehmûd-jî daxuyaniyên nêzîkî hev dan.

Di vê navberê de, piştî doh serokkomarê Iraqê Celal Talabanî, îro jî Hoşyar Zebarî da xuyakirin, ew ji bo şahidîtiyê amade ye.
 

Wezîrê derve yê Kurdistanê Dr. Mihemed Îhsan jî dîyar kir ku 3 ton ji dokumentan ji dadgeha Enfal re hatine pêşkêşkirin.

Di vekirina dozê de, Saddam û alîkarên wî ne xwestibûn parastinê bikin. Tê payîn, ku ji bo qetlîama Helepçeyê jî dozeke din were vekirin.

Dîmenên dozê yekem rûniştine de ji alîyê kenelên Ereb û cîhanî ve hate dayîn lê 2 rûniştinên din de bi taybetî televîzyonên erebî dozê sansor kirin.Doz bo 11 Eylulê hate paşvexistin.(hawardengûbas)
 

Pêywendîdar

f

•  Kurdi dixwazin bila Seddam

   li Kurdistanê bê darizandin

Temaşe Bike

• Dîmenên Enfalê 1

• Dîmenên Enfalê 2

• Dîmenên Komkujîya Helebceyê

© Copyright 2006 HAWARDENGÛBAS. Hemû mafên nûçe û nivîsên ku vê rave hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.