Kurdistan

Piştî 16 salan ji Raperînê Kurdistana Azad Hineke Din Nêzî Serxwebûnê ye

NÛÇE-ŞÎROVE;ŞEVÎN ARÎ / HAWAR DENGÛBAS

06 Adar,2007 weşandin:08:01:17 (GDK)

HAWAR DENGÛBAS,HEWLÊR,Kurdistan -- Ji Raperîn a di sala 1991'an a gelê Başûrê Kurdistanê 16 sal derbas bû.Girîngîya wan rojên dîrokî bi deskeftîyên îro hineke din tê fam kirin û gelê Kurdistanê salvegera 16'emîn a Raperînê pîroz dikin..

Ji Raperîn a di sala 1991'an a gelê Başûrê Kurdistanê 16 sal derbas bû.

Girîngîya wan rojên dîrokî bi deskeftîyên îro hineke din tê fam kirin û gelê Kurdistanê salvegera 16'emîn a Raperînê pîroz dikin.

Peyamên pîrozbahîyê ya salvegera Raperînê

Di vê salvegera girîng de partî,rexistin û dezgehên Kurdan peyamên pîrozbahîyê pêşkeşî gelê Kurdistanê kirin.

Serokkomarê Iraqê û serokê Yekîtîya Niştimanî Kurdistanê ji Ammanê bi sernivîsa "Ji gelê Kurdistanê a azadîxwaz re" peyameke pîrozbahîya Raperînê weşand.(Bo xwendina peyama C.Talabanî bitiqîne)

YNK jî bi minesebeta salvegera Raperînê peyamake dirêj weşand.(Bo xwendina peyama YNK bitiqîne)

Partiya Zehmetkêşanî Kurdistan di salvegera Raperîn de daxwaza bicîhanîna maddeya 140 kir

Bi sedema 16'emîn salvegera Raperîna pîroz, Partiya Zehmetkêşên Kurdistanê di beyannameyekê de ragehand ku bîranîna îsal a Raperîn di demekê de ye ku Iraq di çendîn eger û guhertinên mezin de ye ku ev guhertin jî tesîrên rasterast li ser Kurdistan û ayindeya gelê me heye.

Di wê beyannmeyê de Partiya Zehmetkêşên Kurdistanê amaje bi vê yekê kir ku pêwîste YNK û PDK helwêsteke ciddî û hevgirtîtir beramber bi bicîhanîna maddeya 140 bikin û zexteke zêde bixin ser Hikumeta Nûrî El Malikî çûnku pitir ji heyv û nîveke ji ber îmzenekirina biryarên lijneya bicîhanîna maddeya 140 û karên wê lijneyê hatine piştgûhxistin û dixwaze bi vî awayî di encamê de, ji ber kêmasiya dem, paşxistina maddeya 140 wekî defaktoyekê bi ser xelkê Kurdistanê de bide qebûl kirin.(çavkanîyên peyaman;Pukmedya)

Pêvajoya Raperîna mezin ya başûrê Kurdistanê

Wekî tê zanîn 16 Adara sala 1988an de rejîma Iraqê bombeyên kîmtewî avêt ser Helebçeyê.Encamê de 5000 Kurd hate kuştin.Lê raya giştîyê Cihanê vê bûyare mezin netîdin.
 
Heta di Medyaya Cihanê de piştî 3-4 rojan ev nûçe derket.Ji ber ku Sedam Hiseyîn bi saya wan gihîştibû vê hêzê.Piştî vê êrîşê bi sedhezaran Kurd ji tirsa çekên kimyewî ji başurê Kurdistanê rewiyan.
 
Bi hezeran Kurd ber bi bakurê Kurdistanê û bi hezeran Kurd jî ber bi rojhilatê Kurdistanê çûn.Vê demêde jî piştî vê demê jî Neteweyên Yekbûyî meseleya Kurdistan neanîn rojeve.Ji ber ku patronên NY Amerîka,Britanya û Rûsya tiştekî wisa nedixwestin.Piştî dagirikirina Kuweytê ji aliyê Iraqê ve Emerika êrîş bir ser Iraqê û Kurd jî vê demê de piştgirî dan Emerîkayê lê piştî vekişîna Emerîkaye li Iraqê Kurd û Seddam disa hember hew man.
 
Kurd di vê demê de dest bi serhildaneke mezin kirin û ev sehildana Raperîn(vejîn)ê bû.
 
• 5’ê Adarê 1991’an de Raperîna mezin destpêkir

• 7'ê Adarê de bajarê Silêmanî

• 10’ê Adarê de Rewandiz,Xelîfan,Herîr,Diyana,Dûz,Qoysencax

 
• 11’ê Adarê de Hewlêr û Xaneqîn

• 12’ê Adarê de Mexmûr û Pirdê

• 13’yê Adarê de Akrê,Zaxo û Berdareş

• 14’ê Adarê de jî Dihok û Amêdî
 
Ji alîya gel ve bi delfetên xwe ji destê rejima Iraqê rizgar kirin.
 
Lê belê Emerîka xiyanetî kir li Kurdan kir û alîkarîya Kurdan nekir.Lê bi xêra hin qenalên Medyaya Cihanê rayagiştîya Cihanê li hemberê hovîtîyên Seddam û bêbextiya Dewleta Emerîkayê rabûn ser lingan.Li ser vê yekê jî hin dewletên Ewrûpa –di serî de britanya- mecbûr man ku bo parastina Gelê Kurd hin çareyan gerîyan.
 
Heta 15 Nîsanê hejmara Kurdên ku reviyabûn Îranê ji milyonekê zêdetir bû.Pirsa Kurdistanê bi hefteyan ji rojeva Cihanê derneket.Dawîyê de George Bush mecbur ma ku Iraqê hişyar bike.Disa jî Kurd bawerîya xwe bi gotinên emerîka nedianîn.
 
Her çiqas George Bush hewl dida ku zextên Ewrûpa,çapamenî û raya giştîya Cihanê rizgar bibe jî li hemberê rexne û bêbextiya ku Kurdan kiribû neçar man ku ji bo bi Britanya,Elmanya,Îtalya,Frensa di 16yê Nîsanê 1991’an de xeta 36ê û jor de bo gelê Kurd herêma azad îlan kirin.Lê bajarên wek Kerkûkê ku neft lê hebû nedan Kurdan.Kurd bi demekî kin de vegerîn ser xakên xwe û demekî kurt de hêzên xwe ji nû ve qezenc kirin û êdî bênavber dixebitîn.
 
Piştî demekê Kurd dest bi xebatên avakirina Kurdistanê kirin da ku vê delfeta dîrokî û bêhempa bikarbînin û 19 Gulana 1992an de Li Başurê Kurdistanê yekem hilbirtinên giştî yên Parlementoya Kurdistanê pêk hat.Ji bo parlemena Kurdistan 6 lîste beşdarî hilbijartinê bûn:1-Partiya Demokrata Kurdistanê,2-Yekîtîya Niştimanê Kurdistan-Partiya Zehmetkêşên Kurdistan,3-Partî Sosyalistî Kurdistan-Partî Demokratî Serxwebûnî Kurdistan,4-Partiya Demokratik a Gelê Kurdistan,5-Partiya Kominîs,6-Tevgera Islamîya Kurdistanê.Ji ber ku hilbijartinan de %7 beraj hebû tenê du liste;listeya PDK û listeya YNK-PZK ketin parlementoya Kurdistanê.Listeya PDK ji%45.26,listeya YNK jî ji %43.82 dengan girtibûn.PDK û YNK li hev kirin ku 100 kursiyan di navbera xwe de 50-50 parve bikin navê vê sistemê re fiftî-fiftî dihat gotin.Lê ev sistem di pêşerojêde bû lihevnatinên mezin.
 
Hilbijartin tevî hemû kêmasîyên xwe him hêvîya gelê Kurd zêde kir,him jî nîşanî hemû Cîhanê dan ku ji bo pêşveçunê zemîneke baş heye.4ê Hezîranê de Parlementoya Kurdistanê vebû û parlementaran sond xwarin.Parlemento û Hikumeta Kurdistanê bi tempoyeke baş dest bi karên xwe kirin.Pêşveçûnên ku li başurê Kurdistanê dibû ne tenê bo Kurdistanîyên Başur bo hemû Kurdistanîyan dibûn tovên hêvîyên nû.Di 4ê Cotmeha 1992an de Parlemena Neteweyîya Kurdistan biryerekê dîrokî vergirt û “Dewleta Federe ya Kurdistan” îlan kir.Yekem serokê parlemena Kurdistanê Cewher Namiq bû.

Piştî 16 salan

Kurd îro pîştî 16 salan ji Raperînê ne serbixwe be jî û beramberî hemû kêmasî û xeletîyan dewletek avakirin,bi dehan organên media,Hikumeta Kurdistan,Parlemena Kurdistan,wezaretên Hikumeta Kurdistan,bi dehan sazî,dezgeh,rêxistinên neteweyî(çandî,sîyasî,perwerdeyî û fermî) afirandin.Emro beşekî ji xaka Kurdan azad e û ber bi serbixwe bûyîne we diçe.Parastina Kurdistana Azad ango Kurdistana hemû Kurdan, bêgûman erka bingehîn û neteweyî ye.

Dijberên Kurdan li pêy têkdena wan destketîyane

Di serî de dewleta Tirk û dewletên yên dagirker Iran û Sûrîye û hemû dijberên Kurdan li pêy têkdana serketina Kurdan a li Kerkûkê û bi giştî Dewleta Federe ya Kurdistanê ne. Tirkîye di nav vê 16 salên de her tim xwest ku Dewleta Federe ya Kurdistanê-başûr têk bibe.Ji bo pêkanîna vê armancê jî bi taybetî arteşa Tirk û hêzên tarî li pêy planên qirêj de ne û wek berê jî lîstikên klasîk amade dikin û bi hinceta PKK û “teror”ê dixwazin êrîşî Kurdistana Azad bikin.Ji bo pêkanîna vê armancê li bakûrê Kurdistanê jî zexta ser gel tê zêde kirin.

Pêwîste Kurd nêzî hev bibin û stratejîyeke neteweyî,mayînde û pêşketî pêkbînin.Divê hemû gelê Kurd bi yekrezî tevbigerin da ku planên Tirkan pûç were derxistin.Di salên dawî de wekî hemû karesat û êrîşên mezin Kurdan nêzî hevûdin kir.Di vê pêvajoyê de jî Kurd divê nêzîkî hev bibin û hişmendîya Kurdeyatî bilind bikin.

Bi xwedî derketina Kerkûkê û Dewleta Federe ya Kurdistanê û bi serkeftî pêkhatina prosesa serxwebûna vê dewletê,parastina ziman,çand û hunera Kurdî pêkanîna yekrezîyê di nav rêxistinên Kurd e û bi baş bikaranîna amûrên ragihandinên Kurdî ên heyî û bi giştî pêşxisina Kurdistanê,çanda Kurdî,dîplomasîya Kurdî û civaka Kurd wê bo dewleta Tirk û hemû dijberên Kurdan bibe bersiva herî baş.(HAWAR DENGÛBAS)
 

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîşana HAWAR DENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

Binivsîne  |  Biçe Jor   

Hemû Naveroka Beşa Kurdistan

irêdan