Kurdistan

Divê Di 2007'an De Rojeva Sereke ya Kurdan Kerkûk, Perwerdeya Bi Kurdî Li Bakûr û Ketina Meclîsa Tirk Be

ŞÎROVE:SERHAD B.RÊNAS / HAWARDENGÛBAS

07 Rêbendan,2007 weşandin:01:34:41 (GDK)

HAWAR-DENGÛBAS,AMED,Kurdistan--2007'an de jî 3 mijarên sereke di vê çerçoveyê de divê zûtirîn bên hal krin.Kerkûk,perwerdeya bi zimanê Kurdî li bakûr û ketina meclisa tirk bi nasnameya Kurdî ne.

Kurd bi rojeveke tije û germ dikevin dikevin 2007'an .Sala 2006 bi gelek pêşketinên di warê dîplomasî,sîyaset,çand,huner,ziman,medya û hwd. de pêk hat.

Her wiha Kurd bi gelek karset,êrîş û kiryarên neyenî rûbirû man.Bi taybetî bûyerên Amedê,êrîşa li Amedê,karesata lehÎhê li bakûr û rapora Baker-Hamilton ku encama kêmasîyeke dîplomasîya Kurdî bû pêk hatin.

Kurd lêz û çalakbûna pêşketina xwe ya salên dawî di 2006'an de jî domandin.

Hin kêşeyên girîng hene ku ger neyên çarser kirin wê him pêşketin û destkeftîyên dehan salan li hewa bimînin û bêwate bimînin û him jî bo pêşketin û garantî kirina pêşaroja nêzîk û dirêj ji holê rabin û potansyela heyî bihêle û mezin bûn jî bisekine.

Ji ber ku Kurd hin mecburin bi kêşeyan ku gellek millet bi sed sal berê çareser kirine mijıl bibin.Lê êdî wek sedsala dawî dem ewqas hêdî naherike û gellek millet ,çand,ziman êdî bi lêztir û zûtir ji holê radibin.ango êdî têkoşîna hebûnê têr nake û têkoşîna pêşketineke bilêz û çareser kirina kêşeyên girîng hatine.Ji ber wan sedemand delfeta Kurdan êdî nÎne ku bihêlin demên pêş.Li gor wan şertan divê Kurd xwedî bernameyeke acil çalakîyê hebe.

2007'an de jî 3 mijarên sereke di vê çerçoveyê de divê zûtirîn bên hal krin.Kerkûk,perwerdeya bi zimanê Kurdî li bakûr û ketina meclisa tirk bi nasnameya Kurdî ne.


Kerkûk mijara kilît e

Kurd di Kerkûkê de çewsandin,bişaftin,zoradarî û hovîtîyên cûrbecûr re rûbirû man e.Tehrîbên mezin li ser Kurdistanîyeta vî bajarî hatine kirin.Hin jî ji %50yê wan tehriban paşve nehatiye vegerandin.Kurd wek mafêkî rewa axa yê dîrokî dixwazin.

Mijara Kerkûkê ji mijarên din yên eleqedar bi başûrê Kurdistanê cûda ye.Ji ber ku ev mijareke neteweyî û stratejîk e.Ger Kurd li Kerkûk bi sernekevin di nêzîk de nebe jî di dema dirêj de wê hemû gelê Kurd û hemû hêz û rexistinên kurd jî winda bikin.

Kerkûk bajareke girîng ya Kurdistanê ye û ji ber yekê dijminên Kurdan ditirsin ku Kerkûk bikeve destê Kurdan û bi vî avahî hêza Kurdan hin zêdetir be.Her wiha girêdana bajara Kerkûkê bo îdareya hikumeta Kurdistanê wekî pengavekî dawîn ya serxwebûna Kurdistanê tê dîtin û ditirsin ku bi Kerkûkê Kurdistan welateke pirr pêşketî be.

Pispor û stratejîstên Cîhanê jî gellek caran dîyar kirin ku bo dewleteke Kurdistanê bajarê Kerkûk roleke bingehîn dizleyze.Tê dîyar kirin ku çarenivîsa bajarê Kerkûkê çarenivîsê hemû perçeyên Kurdistana mezin e.Mijara Kerkûkê ji mijarên din yên eleqedar bi başûrê Kurdistanê cûda ye.Ji ber ku ev mijareke neteweyî û stratejîk e.

Kurd dixwazin referandûmekî Kerkûkê daxîlî sînorên Kurdistan azad bikin.Dewleta Tirk û hemû dijberên Kurdan naxwazin ku referandûmek bê saz kirin.Ji ber ku ew jî dizanin ger referandûm were kirin wê Kurdan biserkevin.Her wiha ji heman sedeman dijî pêkanîna madeya 140 ê ne ku bi vê madeyê Kurdên ku ji Kerkûkê hatine derxistin paş ve bê vergerandin.Ango destê dijberên Kurdan de tu sedemên mafdar û rewa nînin bo pêşî lê girtina referandûmê.

Dewleta Tirk îdda dike ku bi çêkirina referandûmê wê li Iraqê tundî gurtir be.Lê dewleta Tirk ev yekê eşkere nake ku wê tundkarîyê bixwe derxîne holê.Her wiha dîsa lawaz kirina desthilatdarîya Kurdistana azad daxwazîya hemû dijberên Kurdan e.

Wek tê zanîn rapora baker-Hamiltonê de jî piştgirîyê dida angaştên pûç ya Tirkan û rejîmên faşîst yê herêmê.

Divê Kurd di 2007'an de meseleya Kerkûkê çareser bikin û Kerkûkê texin daxîlî sînorên kurdistan azad.Ev yek bo cîhbicîhkirina stratejîya dirêj ya pêşketin û çespandina rastîya Kurdistana azad û bi temamÎ serxwebûna vê perçeyê mijara bingehîn e.

Dirêj bûna çareser kirina mijara Kerkûkê vê bibe sedema xitimîna çareserîyên mijar û pêşketinên din.


Nebûna perwerdeya Kurdî hebûna Kurdan dixe xeterê

Li bakûrê Kurdistanê Kurd her çiqas di hilberînên mûzîk û wêjeya Kurdî û di medyaya Kurdî,weşangerî û kompîtergerîya bi Kurdî de pêşdikevin jî di şaredarîyan de xebatên bi Kurdî têne kirin jî hemû xebat û hilberînan rê nade ku zimanê Kurdî ser zemîneke mayînde rûne û belavî temamî girseya gelê Kurdistana bakûr bibe.

Bi taybetî bajarên herî girîng ya bakûrê Kurdistanê wek Amed,Wan,Batman,Riha,Mêrdîn û hwd. de bikaranîna zimanê Kurdî di jiyana rojane de kêmtir dibe.Bê gûman daketina rêjeya bikaranîna zimanê Kurdî di nava zarok û ciwananan de nebûna perwerdeya bi zimanê Kurdî ye.Bi awayekî xwezayî nebûna perwerdeya bi zimanê dayikê ji bo hemû gelan encamek wisa an jî hin xirabtir mimkune ku derbixîne holê.Berî her tiştî ji bo parastin û pêşxistina zimanê Kurdî perwerdeya bi zimanê Kurdî pêwîste.Divê berê ji bo vê yekê hewl bê dayîn.Ne qurs û wekî din divê hemû dersan ji dibistina sereta û heta zanîngehan bi zimanê Kurdî perwerde were dayîn.Her wiha divê rexistin,partî,şaredarî û dezgehên Kurdî hemû endam û xebatekarên xwe re hîn bûn û xwendina bi zimanê Kurdî ferz bikin da ku di qedemeyên fermî de zimanê Kurdî were bi karanîn.

Ji bo bal kişandina zimanekî divê ev ziman xwedî girîngî û statuyekî fermî û aborî jî be.Her wiha hin malbatên Kurd bi sedema ku zarokên wan di dibistana sereteyî de zorê nekşînin û ji hevalên xwe dûr nemîna hînî zimanê Tirkî dikin û hînî zimanê Kurdî nakin.Divê malbatên Kurd dev ji vî çewtîyê xeter berdin.Divê zarokek berî zimanê dayika xwe hîn bibe. Zarokekî ku temamî zimanê xwe û çanda xwe hîn nebe ev zarok nikare bi temamî hînî tu çandî na jî zimanî bibe û avayekî xwezayî di vê zarokê de “bê nasnameyetî” derdikeve holê.

Ger perderweya bi zimanê Kurdî li bakûrê Kurdistanê dest pê bike wê him zimanê Kurd di jiyana rojane de bibde serdes,him bibe sedem ku hişmendîya Kurdbûnê xurttir û biwatedir be û him jî berdewamîya Kurdbûnê,pêşketina zimanê Kurdî û hilberîna di hemû qedan were garantî kirin.Her wiha di asta akademîk de bikaranîna zimanê Kurdî wê riya entegrasyona Kurdên bakûr û başûr jî bi xwe re bîne.

Divê Kurd bi hêzekî mezin giranîya xwe bidin vê mijara krîtîk.


Divê Kurd têkdana polîtîkayên tirkan di meclîsa Tirkan de jî têbikoşin

Ji bo têkdana polîtîkayên dagirkeran û standina mafan Kurd di gelek waran de berxwe didin.

Li li pêşîya Kurdên bakûrê Kurdistanê gelek kêşeyên bingehîn wek perwerdeya bi zimanê kurdî,pêşxistina aborîyê û ji holê rakirina bê karîyê,bi temamî serbest berdena weşanên bi Kurdî,rakirina qedexeyên ser navên Kurd(navên gund û bajaran),di resmîyetê de pejirandina navê "Kurd",bi kar anîna zimanê Kurdî di kamûyê de,guherandina helwestên dewleta Tirk û civaka Tirk hember Kurdan, û heta çareser kirina problemên civaka Kurd ku di nava şerê dijî Kurdan a 30-40 salên dawîn de pêk hatine.

Meşandina polîtîkayan,pêkanîna dîlomasîya derve,bikaranîna medyayê,propaganda,şer,şerê psîkolojîk,êrîş,kampanya,mîtîng,konferans,bê îtîatî,çalakî,meş,protesto,binpê kirina qanûnan,xirabkirina îmaja dewleta dagirker,bi dest xistina şaredarîyan,vekirina dozan li mehkemeyan û gelek rêbazên din hene Kurd ji bo bi dest xistina mafên xwe ji dewleta Tirk bikartînin.

Ji bo çareser kirina wan hemû probleman rêbazên han têrê nakin.Ji ber vê yekê jî divê Kurd bi çi avahî be bila bibe di hilbijartinên 2007'an ya Tirkîyeyê de bikevin parlemena Tirkan û derîyeke nû nav rêbazên têkoşînê tevlî bikin.

Ji bo çareser kirina meseleyên Kerkûk,perwedeya bi Kurdî li bakûrê Kurdistanê û bo ketina meclîsa Tirk hewcedarîya Kurdan a yekîtîyê heye.Ev 3 mijar jî mijarên krîtîk û xwedî girîngîya stratejîkin.

Divê partî û rexistin û sazîyên Kurd wan mijaran bigrin rojevên xwe û bi kampanya,meş,protesto,mîtîng,panel,semîner,şandina e-mailan,daxûyanîyên çapamenîyê bi xebatên dîplomasîyê piştgirîya çareser kirina wan mijarên ku girîngîyan wan pirr mezin e piştgirîye bin û medyaya KurdÎ jî him bi ragihandinê û him jî bi piştgirî dayÎna xebatên rexistinan tevlî vê prosesê bin..

Ger ev 3 mijar werin çareser kirin dê Kurd ji xetereke mezin rizgar bibin û ji bo pêşarojê xwedî şans,destkeftî û hêzekî mezin bin.(HAWAR DENGÛBAS)

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîşana HAWARDENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

Binivsîne  |  Biçe Jor   

Hemû Naveroka Beşa Kurdistan

irêdan