AKP navê Kurdan qebûl dike mafên neteweyî ya Kurdan qebûl nake

Bike Malpera Destpêkê | Têkîlî | Reklam 2007'an li Hemû Kurdistanîyan Pîroz Be!

ccccccccccccccccccccc

Cîh: Mal | Beşa Kurdistan/Rojev

Rûpela Serî

Kurdistan / Rojev

Navneteweyî

Çand û Huner

Zanist / Teknolojî

Medyaya Kurdî

Nivîs / Lêkolîn

Aktuel / Jiyan

Aborî / Fînans

Kurdistana Azad

Dosyayên Taybet

Dîmen / Video

Wêne

Rewşa Hewa

Xaçepirs

Karîkatur

Interaktîf

girêdan

Polîtîka

girêdanan bitiqînin

AKP navê Kurdan qebûl dike mafên neteweyî ya Kurdan qebûl nake

NÛÇE-ŞÎROVE; HESEN DILGEŞ /SERHAD B.RÊNAS

23 Sermawez, 2007 weşandin: 08:18:12 (GDK)

Erdogan dixwaze bi rêbazên Ataturkê Kurdan bixapîne

DIYARBEKÎR, Kurdistan (HAWAR DENGÛBAS) -- Di raya giştî de projeyeke veşartî ya AKP bo çekberdana PKK û çareser kirina pirsgirêka Kurd di rojevê de ye.

Wek tê zanîn dewleta Tirk bi bahaneya PKK bo dagirkirina Kurdistana azad û xêra kirina destkeftiyên Kurdistana azad bi destê hikumeta AKP tezkere derxist.

Serowezirê Tirk Teyip Erdogan 5ê Sermawezê de bi hêviya destûr girtina ji Emerîka bo êrîş kirina ser Kurdistana azad çû bû Emerîkayê dest vala vegeriya bû. Piştî vê serdanê zextên ser DTP gihêşt asta herî bilind û li hemberî rêvebiriya Kurdistana azad jî zext zêde bûn.

Serokwezîrê hikumeta AKP Receb Teyyip Erdogan li her derê îdda dike ku armanca dewleta Tirk ne rêvebiriya Kurdistana azad û Kerkûkê, tenê hedef PKK ye. Her wiha Receb Teyyip Erdogan di hemû daxuyaniyên xwe de tîne ziman ku li Tirkîye pirsgirêka Kurdan nemaye, hemû maf hatiye dayîn, mesele meselya "terorê" ye û divê PKK dev ji çekan berde.

Rayedarên hikumeta AKP jî bi daxuyaniyên xwe piştgiriya êrîşên ser Kurdan yên demên dawî jî dikin û dibêjin "reaksiyone gel e, normal e".

Li gor AKP Kurd hene lê êdî navê wan tê qebul kirin û axaftina bi zimanê Kurdî jî serbeste ji ber vê yekê jî tu daxwazên kurdan ne meşrû ye. Niha derketiye holê ku hikumet û arteşa Tirk li hev kirin e û bo derxistina tezkere dest bi amadekariyan hate kirin.

AKP çima peyva Kurd bi kar tîne?

AKP bi vî avahî her carê navê Kurdan bi kar tîne û hebûna Kurdan qebûl dike û bi vî avahî dixwaze ku nerazbûna Kurdan derneke holê. AKP wisa difikire ku wexta peyva Kurd were bikaranîn dê Kurdan bêjin ku "AKP hebûna me qebûl dike" û pêşarojê de çend maf jî bide. Bi rastî jî ev politika AKP hinek jî biserketîye. Beşeke ji Kurdan baweriyê bi vê politikayê anîna. AKP difikire ku ger Kurd bêne înkar kirin dê hêza siyasîya Kurdan mezin be. Ger hebûna Kurdan were qebûl kirin Kurdên ku zêde polîtîze nebûne û zêde xwedî hişmendiya neteweyî nînin dê ji tevgere siyasiya Kurdan veqetin.

Bi vî avahî tê xwestin ku Kurdên zêde xwedî hişmendiya neteweyî nînin û xwedî hessasiyeta dînî ne hemû bikşînin nava xwe û Kurdên din jî marjînalîze bikin. Dixwazin ku pêvajoya çareseriyê bi vê rêbazê dirêj bikin û di vê navberê de jî Kurd bi temamî asîmîle bibin û ji daxwazên neteweyî dûr bikevin.

Polîtikayên AKP û Fettulah Gulen wekhevin

Gelek kes gav neavêtina AKP di pirsgirêka Kurd de bi temamî girêdide bi zextên artêşa Tirk. Ev texmîn heta radeyekî raste. Lê ji helwestên faşîst û Tirçitî ya cemmata Fettullah Gulen ku nêzî politikayên AKP ne wisa nîşan dide ku zextên arteşa Tirk nebe jî derdorên han xwedî fikrên Tirkperest-Îslamî ne û dev ji yek ala, yek dewlet, yek sirûd bernadin û Kurdan jî wek perçeyeke "milletê Tirk" dibînin û mafên neteweyî ya Kurdan qebûl nakin. Li gor wan derdoran tenê çend mafên hiquqî, însanî û takekesî ya Kurdan hatin binpêkirin. Li gor wan Kurd bi serê xwe ne netewin, perçeyeke ji milletê Tirkiyene lê xwedî koka cûda ne. Wisa difikirin ku ger mafên takekesî ya Kurdan were dayin dê pirsgirêka Kurd bi temamî çareser be.

Wek tê zanîn li bakûrê Kurdistanê Fettullahçîyan yek ji perçeya asîmîle kirina neteweya Kurd in. Fettulahçî li bakûrê Kurdistanê bi taybetî li bajarên wek Amedê birexistinin. Hessasîya olî ya gelê bakûrê Kurdistanê tê bi karanîn û bi dersxane,dibistanên taybetî,mal û yurdên bo xwendekaran,bi rojname,kovar û pirtukan ciwanên Kurd têne asîmîle kirin.

Desthilatdariya Kurdistana azad rastiya dewleta Tirk baş fam nekirîye

Serokwezîrê Kurdistana azad Nêçîrvan Barzanî doh civîna çapamenîyê de derbarê AKP de wisa axifî;" Li ser asta siyasî û desthilat û cemawer li Tirkiyeyê, piştî ku AKP hat ser desthilatê hatine guherînên pir mezin û çêdibe destkefteke mezin ji bo Kurdan tê de hebin bi taybet ku behsa guherîna destûr tê kirin."

Rayedarên Kurdistana azad peyva dosteyatiya bi dewleta Tirk re wekî benişt dicûn û li her derê pesna AKP didin. Bêguman hin helwestên desthilatdariya Kurdistana azad taqtik û lazim e jî wisa me. Divê aqilene û stratejîk û li gorî rewşa konjokturel û li gorî sîstemetîka reela ya dîplomasiya bisûd were tevgerîn. Lê aliyeke din jî heye ku çi be bila be desthilatdariya Kurdistana azad dewleta Tirk baş nas nake. Dizanin ku dewleta Tirk pêşketina Kurdan naxwaze û dizanin li bakur mafên neteweyî ya Kurdan nayê danîn û hwd..

Lê, li meseleyê bi çavekî pirr hêsan û nekûr dinêrin. Nabînin ku ev dijminahiya dewleta Tirk koda sereke ya berdewamî ya wan e. Heta ewqas nizanin ku dikarin piştgiriyê bidin dibistanên Fettulahçiyan ku li Kurdistana azad wek "Truva" ne. Desthilatdariya Kurdistana azad baş nabîne ku dewleta Tirk her tim li piştî paş ve gav avêtinê, paş ve gav avêtinek din dixwaze û dijminahiya dewleta Tirk bo hemû Kurdan û bo her çar perçeyê Kurdistanê ye..

Îddaya pêşketina aborîyê li bakurê Kurdistanê jî derew e

"Li 21 bajarên bakurê Kurdistanê feqîrî zêdetir bû. Ji ber xizaniyê hejmara esên qarta kes hildidin gihişte ji sedî 30'an. Koçberiya ji herêmê jî nerawestiya. Her wiha gotina, 'GAP dê pirsgirêkê çareser bike' jî vala derket û bajarên herî zêde koç jê çêdibe yên GAP'ê Amed û Riha ne. AKP pesnên xwe dide ku hatiniya Tirkiyeyê 400 milyar dolar e, serê kesekê 5 hezar 500 dolar dikeve. Lê lazim e ev hatinî çawa tê belavkirin bê aşkera kirin. Ji ber ku di nav herê man de cudahiyek mezin heye."

Polîtîkaya AKP'ê ya dijberî gelê kurd di hemû polîtîkayên wê de derdikeve holê. AKP her çiqas di gotinên xwe de xwe şîrîn nîşanî kurdan bide, di warê aboriyê de polîtîkaya wê li ser esara 'bi birçîbûnê terbiye kirina kurdan' e. Ji ber ku bi vî awayî kurdan bi xwe ve girê dide, bi dayîna hind alîkariyên rojane jî çavên gel boyax dike. Ev polîtîkaya durû jî di dema herî dawî de bi daxuyaniya Serokê Îdareya Çêkirina Malan a Serokwezîrtiyê (TOKÎ) Erdogan Bayraktar derket holê. Bayraktar ku pesnên xwe bi gotina, "Me bi çêkirina malan hemû pêwistiyên gel ên malê çareser kir" di îstatîstîkên dayîn de bi cudakariya li hemberî Kurdan di heman demê de nîşan dide ku pirsgirêkên gelê Kurd çareser nekirine.

AKP bo parastina desthilatdariya xwe Kurdan firot artêşa Tirk

Di serî de piştî daxuyaniyên Serokwezîr R. Tayyîp Erdogan, Cîgirê wî Cemîl Çîçek û tevahiya wezîr û parlementerên wan ên dijberî gelê kurd û piştevaniya operasyon, şer û dagirkeriya gelê kurd dike, nêrîna gel a li hemberî AKP'ê baştir derdikeve holê. AKP'ya berî hilbijartinê îdia dikir ku dixwaze pirsgirêka kurd çareser bike lê artêş nahêle, bi Serokomartiya Abdullah Gul û daxuyaniyên Erdogan û Hikûmetê derew derket. Êdî di nav gel de şîroveya, "AKP'ê piştî îktîdar bi dest xist ji bo parastina îktîdara xwe kurdan xwekî malê xwe dibîne û pêşkêşî artêşê dike" tê kirin. Ev şîroveya tê wateya ku gel bi rûyê AKP'ê yê nepenî hesiya, di pêşerojê de dê li ser polîtîkayên dewlet û hikûmetê yên li herêmê jî bandoreke girîng bike. Daxwaza şer a AKP'ê ya li hemberî kurdan di demên dawî de serê gelek kurdan bi tevahî zelal kir û serê kesên dengên xwe dane AKP'ê de jî, "Gelo qey em hatin xapandin" derdixe holê.

Di destûra AKP amade dike bo Kurdan tiştek tuneye

Bê guman ji holê rakirina destura darbeya leşkerî ya sala 1980 pêngavek girîng e. Lê Kurd benderwarî vê yekê ne ku hêç nebe beşek ji pirsgirêkên netweyî û sosyal ya netweya Kurd bê çareser kirin ku Kurd 85 sale ku bo bidest xistina wan mafan bê navber têdokoşin û hemberî zordestî, êrîş ,asîmîlasyon, kuştin, înkar kirin û zextên rejîma Kemalîst rûbirû dimînin.

Li gor peşnumaya destûra nû ku gihêştiye raya giştî tu xalên girîng bo dayina mafên bingehîn ya neteweya Kurd nîne. Destûra nû de jî behsa neteweya duyemîn ê herî mezin ya Tirkiye yanî behsa milletê Kurd nayê kirin mafên neteweyî ya gelê Kurd nayê dayin. Dîsa rêgeza yek netew, yek ala ,yek dewlet, yek ziman tê parastin. Di pêşiya gelê bakurê Kurdistanê de problem girîng, cidî û acil hene ku di heviya çarser kirinê de ne wek pêk anîna perwerdeya bi zimanê kurdî, pêşxistina aborîyê û ji holê rakirina bê kariyê, bi temamî serbest berdena weşanên bi Kurdî, rakirina qedexeyên ser navên Kurd(navên gund û bajaran), di resmîyetê de pejirandina navê "Kurd", bi kar anîna zimanê Kurdî di kamûyê de, guherandina helwestên dewleta Tirk û civaka Tirk hember Kurdan, herî kêm avabûna rêvebiriyeke herêmî ya Kurdan li bakurê Kurdistanê û heta çareser kirina problemên civaka Kurd ku di nava şerê dijî Kurdan a 30-40 salên dawîn de pêk hatine.

Hedefa AKP beyî dayina mafên neteweyî ya Kurdan, meseleyê ji holê rakirin e

Hikumeta AKP ku ji ber gelek sedemên cuda di serî ji qelsiya politikayên DTP û bi helwestên xwe yên nerm li hemberî Kurdan li bakurê Kurdistanê dengên xwe zêde kir û piştî hilbijartinan di meseleyên wek xirabkirina Hesenkêyf, qebul kirina perwerdeya bi Kurdî û di hin mijarên din de li dijî daxwazên kurdan helwest vergirt. Piştî zêde bûna dengên AKP serokê AKP Tayyip Erdogan jî got pirsgirêka Kurd hatiye çareser kirin û pirsgirek tenê pirsgirêka aborî ye..

Derdikeve holê ku AKP li şûna êrîşî Kurdan bike bi entegre kirin û bi dirêj kirina pêvajoyê dixwaze pirsgirêka Kurd ji holê rake.

Tê xwestin ku di hilbijartinên li pêşiya me de jî dengên AKP li Kurdistanê zêde bibe û Kurd zêdetir entegreyî sîstema Tirk were kirin û li şûna çareser kirin û pêkanîna daxwazên neteweyî û civakî ya Kurdan bi serdan û bi çend febriqa û serdan û geran Kurd bêne xapandin.

Lê hêzên siyasî yên Kurd dikarin vê rewşe gor berjewendiyên Kurdan bikarbînin û riya pûç kirina stratejiya AKP ya engere kirina Kurdan bênavber anîna rojevê ya daxwaza Kurdan e û xebat kirina bo vê yekê ye.

Ji ber wan hemû sedeman divê tevgera rizgariya bakurê Kurdistanê plan û projeyên AKP zû bi zû baweriyê neynin. Heta ku mafên neteweyî yên gelê bakurê Kurdistanê di serî de perwerdeya bi zimanê kurdî, derxistina efûya giştî û astengen ku li ber damezrandina partî û rexistinan bi nasnameya Kurdî werin rakirin divê tu hêzên Kurd projên AKP bawer nekin û pêşniyar û daxwazan qebûl nekin. (çavkanî: HAWAR DENGÛBAS, KURDISTAN-NETEW / ajansan )

Binivsîne | Biçe Jor

Hemû Naveroka Beşa Kurdistan

irêdan