Civîna Serok Barzanî ligel Rojnamevanên Kurdistan

 
  Îsmaîl GIRIKÎ | / HAWARDENGÛBAS

13 Kewçêr, 2006

Liser rewþa pêvajoka avabûna dezgeh û çawabûna pêkvekarkirina bi serxwegirtiyekî biling bo pêþeroja Kurd û Kurdistan diroja pêncþembê Rêzdar Mesûd Barzanî Serokê Kurdistan bi vexwendina serperiþkar û rojnamevanên Kurdistan di vê civîna berfirehde liser doza mesuliyeta çapemeniyê bo berjewendiya gelê Kurd û Kurdistan axaftinekî bi berhem pêþkêþkir. Serok Barzanî rojnamevan difikra xwede divê azadbe , lêbelê divê gelê xwe ji bîra nekin. Serokê Kurdistan Barzanî ewejî îna ziman ku em bi tank û topan nehatine ser hukmî. Em bo vê desketiya pîroz liserên çiyayên Kurdistanê bo vê azadiyê dijê sitemkariyê cengdaye. Ev desketina îro bi xwîna þehîd û wan kadiran bidest hatiye. Kesê çi xêr bi me jî nekiriye. Derbirîna bîra azad ya rojnamevaniyê ne eweye ku binivîsin tinê „rexne û heta dijê kesatiyanjî“. Belê rexnan bigirin lê diçarçûva çêker û erênî û harîkarbit.

Eger hon rexnan digirin, divê hon tiþtekî din yên baþjî diyarbikin. Ev demê em têde demekî dîrokiye û eger têkbiçe honjî diçin, em hemî xwidanên vî demê dîrokîne. Netinê fikirbikin ku bo xirabî yanjî nebaþî bo deshilatê tinê ye, berku dikeve sermilên we jî. Liser xala 140 yasaya bo çareserkirina Kerkukê ye hêjî berevaniyên ciddî liser têne kirin., Hon dijê van karan bibînin û bizanin ewcar rexneyên çêker û berhem anin li me bigrin. Bi çendîn salin em xebatê dikin dakû hon azad bîjîn, nabeku ev bête jibîrkirin.
Birastî ev karên ku serokê Kurdistan Rêzdar Mesûd Barzanî dike pîroze. Didemekî welêde em diburin ku dewletên cîranên Kurdistan bi her awayî di tevgerêdeye ku vê rewþa xweþ û nazik têkve bide, bi destên pîs û bi navê „ rojnamevaniya azad“. Birastî vîdemê nêzîkde her kesekê ji xwere dibêje rojnamevan, nivîskar ji þûura netewî dur dev avêtinê kolandina vî demê dîrokî yê Kurdistan têre derbazdibe. Rojekê biraderekê min jiminre meseleyek got. Li hewlêrê hevwelatiyek dixwaze liber deriyê daîreyekî resmî ku di wêderêre çûn û hatin qedexeye, dixwaze derbazbibe. Nobeci jêredibêjit; „Kaka livêderê çûn û hatin kesek qedexeye, fermo li wê rêya dinre derbazbibe. Hevwelatî dibêjit; ma em azad nebune? Makanê demokrasî? Tu cawa dikarî rêya min bigirî? Dixwazim birburim û divê birburim jî dibêjit. Nubeçî dibîneku çareya vegerandinê nîne , dibêjitê fermu kaka bi burre! Axaftina Rêzdar serokê Kurdistan Mesûd Barzanî li Jêre Kermbikin bixwînin.

Binavê Xwidayê mezin û mihreban, Xwiþk û birayên birêz,
Zor bi xêrbên û zor sipasiya wejî dikim ku ew vexwendina me, we qebûlkir û amadebûn.

Di bernama mindehebu ku ligel wejî civînekê pêkbînim, biçekê dûrket ev çivîne lê evçende pêregiheþtin.
Dubare zor-zor bi xêrbên û hêvîdarim ev civîne bibekeyfxweþiyek bo we û xizmetekê jî bigihînin gelê xwe.
Hon çînekî giringin, hon dokarin tesîrekê li raya Giþtîbikin, hon dikarin bîrûbuçûnan dirusbikin, û mefê weyejî divê pênûsa we azadbe, divê zimanê wejî azadbe. Lêbelê diheman demîde divê honjî heryek dicih û karîna xwede divê berjewendiya neteyeya li pêþ hemî tiþtîre liber çavên xwe bigrin. Divê berjewendiya welatê xwe liber cavan bigrin. Honjî dizanin ku desthilata îro ne ew desthilate ku bi înkilab hatibe ser karî. Piþtî serhildana 1991de ev derfete bo Kurd ruhsawe,hilbijartin hate encamdan parlamentuya Kurdistan hate pêkhatin. Hukumeta Herêmê dirustbu. Mixabin ez dibêjim; þerê xwekujî zor tesîrekî xirab li rewþ me kirîbû bi gistî. Lêbelê elhemdulîllah netîce bi xêr vegeraye niho me yek parlamentu û yek Mukûmet heye û yek biryarjî me heye û mala Kurd hatiye rêkxistin û derdorjî hesûdiyê bi vê tiþtêdibin.

Ev desthilate herçibe qet ez nabêjim bê kêm û kasiyên yajî desthelatekî mîsaliye, lêbelê bi dengê miletî hatiye ser hukûm û bi reya miletîjî diçe. Wekî min gotî em ew kesane ninin ku siwarê tankan bubin û hatibin bi zorê xwe ferzbikin. Em Pêþmergebûn hemû xebat û têkoþîn bo ewebuku hon bêne azadkirin,bo ev milete azadbibin, bo ev welate rizgarbibe. Ez bawernakim ku kesek amadebe jiyana xwe fîdabike ku bo tiþtekê baweri pê nebe. Me bawerî bi demokrasiyê hebuye, me baweri bi azadiyê hebuye. Slogana navendiya þoreþa Îlonê ewebu ku demokratî bo Îraqê û Otonumî bo Kurdistan. Ango wî demî ev teþxizekî rastbû, madem çareseriya mesela me her li Îraqêdeye, bêyî ku îraqekî demokrat ne meseleya Kurdî belko meseleyekî dinjî çaresernabe. Ev êkem care ku ev derfete boa Kurdan têtê pêþ ku Kurd xwebixwe hukmê xwe bike. Qet em jiwe daxwaznakin ku bi neheq mehtê vê desthilatê bikin. Ez dixwzin helwesta we herdu aliyanjî bibîne, herdu layên wêneyî bibinin. Em pê kefxweþdibin ku hon hiþariyê bidin me û gilehîbikin. Lêbelê dihemandemîdejî pêþniyarên wejî hebin. Pêþniyarên wehebin ku gelo çi bête kirin bo Baþtirbibe. Ew gihiyan liber çiye û cihatê wêde bedîl çiye? Hemu carê herdema gilehiyan dikin hizdikin her biraderek wektê gileyê wan û rexneyên wan hebe bedîl jî hebe bo ew rexneyana. Ango divê netinê rexne li pênavê rexnegirtinêdebe ku xwe bide nîsandan ku bêin, wila eve nivîskarekî jêhatiye dikare hemu tiþtan bike, û bêje? Lêbelê jixwe hemutiþt yasa heye demokratî û azadiyê jî sinûrek heye. Demokratî û azadî ew hindeye ku tu tehdayê li xelkê dîn nekî. Eger tehdayî li xelkê din kir xelkê din jî heqê heyî xwe biparêze.

Ez zor caran mutabiê nivîsên zor li weyên birêzdikim. Heqet weko her însanekê hindek nivîsên we bi dilê mine hindekjî mumkine bi dêlê min nebit. Bêlê eve mena wê ewe nîne reya gel yê we werdigire, hon azadin carekadî ez dibêjim hon azadin liderbirîna bîr û buçûnên xwe. Lêbelê negihînin wêçendê ku ziyan li berjewendiya neteweya welatê xwe nekevit. Hindek nivîsar birastî li wê çendê derdikevit ku „mebest rexnedirtinbe, yanjî mebest çaksazîbe“, belku digehêt heddê teþhîr dijê þexsan. Divê ev tiþtana negihêt wê derecê ku þer û jinêv, linav hevbikevin ku dijmin û nehezên me pê keyfxwesbibin. Elhemdulla dinav emweko xelkê Kurdistan ferhengek dinav mede hebuye ew ferheng ferhenda tesamuhbuye. Bi dirêjahiya dîrokê, em ligel xwe û hemjî ligel neteweyên dinjî, ligel ayin û mehebên din jî pêkve jiyayîne. Eve Salahan sal pêþ niho, îro emê disedê 21.minde dijîn.

Mefrozezor pêþtktîtirem bîra xwe bikin. Tabî eger tesawir ewebe ku bi fiþar û bi dujinan bidin îftîzazê mebikin û raya me bikêþin xelkel yanjî kesek welê tesawirbike bo rewsekî din nayêt qebûlkirin. Eger tesewira vê bikin ku emê tirsên, em ne ew kesanin ku likesan bitirsên nelinav û nejî ji dervejî. Dema însakekê bawerî bi tiþtekê hebe ez bawer nakim ku bitirsê. Lê em vê baþ dibînin ku hon beþek bin ji vê prosesê, ango xwe cuda nekin ji vê. Sibehî xirabibe, ê wejî xirabdibe birayan û xwiþkan. Li desthilat xirab nabit. Dîsa em dixwazim li Kurdistan rewþek dirustbibe ku desthilat bi dengê milet bêt û bi dengê miletîjî biçe. Bêgoman mesuliyetekî mezin liser milên herdu partiyên serkî heye, lêbelê partiyên dinjî beþdarin û ew mesuliyete dirastiyêde liser milên weyejî. Hêjî nehizkirên me zorin, hêjî zor tehediyat li pêþiya meye, servantiþtanrejî destketiyênzor mezin jî bidestmeve hatine, lêbelê willahî ligel vêjî hîjî tehdîdan jî li me dikin û honjî dibînin. Hêjî negiheþtiyê wê ku em bêjin em bêminetbûn û timam hemutiþtê me timanbuye.Hêjî meþakilekî zor li pêþiya, destur hêjî honjî dizanin munakaþekî mezin liser heye. Liser Xala 140 huhawlatekî zor liser heye, huhawlatekî ciddî heye liser gurankariya wê ,lêbelê nemumkune em musawmê liser wan tistan kebuljî bikin, lêbelê ev tehdiyatan hemu li pêþiya meine.

Meseleykî din jî heye carna nebûna neftê û benzînê bo agahdariya weyên birêz, honjî dizanin rejîma pêþiyê gelo projeyekî li Kurdistan dirustkîbun ku bêhna projeyî jê bêt? Jêrxaneya Kurdistan wêrenkiribûn, welatê me wêrankirîbûn. Piþtî serlildana 1991 bi pêkhatina dinavbira Rêxitinên Netewên Êkgirtî (UNO) û Hukûmetî Îraqde, hiç projekî bêyî qebûlkirina Hukûmeta Îraqê projeyek ji layên UNO nedihat qebul kikir. Çendîn car proje hatin pêskêþkirin ku ewên ku eleqe bi elektrik û bi av û avdêriyêve û bi sûtemeniyêve hebuye mumkun nebu ku hukûmeta îraqê munaqaþêjî bike, munaqasejî nedikir. Jiber vê sedemê me nedikarî em karbikin, jibilîvê me rewþekî qanonîjî nebû. Yanî hîç welatek –dewletek ji derve hazir nebu ku bêt hîç projeyekî welê li Kurdistan amadebike. Jiberku ne medizanî rewþa meya qanonî çiye û jî wan dizanîn.

Piþtî hilwesandina rejîmê bêgoman rewsekî din hate pêþ, yanî heta destûra îraqê netah kebulkirin rewsa meya qanonî jî diyarnebû. Me bi xwejî nedizanî , eger yekê jimere gotiba hon çine mejî nedizanî çi bersivê bidinê. Weko emrê waqih kiyanek û desthilatek hebu, lêbê bi qanonî me çi sifat nebû. Piþtî hilweþandina rejîmê û despêka derçûna biryara 1483 ya Meclîsa asayîþê (UNO) hemu ew îttîfaqê pêþiyê serujêrkirin bi rastû û nihojî ew tiþtên ku em li Îraqê dibînin netîca ew biryareye. Honjî dizanin dema meselekî îktîsadî tê gurê dixwazin astengan bêxin pêþiyê û beyanatan didin dijê vê. Eger ewê ku heye, muskuleyekî heye, xelelek heye desthilat muqesere em hizdikin ku honjî harikariya mebikin ku dabikari zûka careserbikin. Eger gilî li ewebit ku bo çi elektrik nine. Me du serkaniyên elektrikê wên heyîn 1 li Dukan û 1jî li derbendîxanêye ez bawer nakin ku nihijî bi herduyan jî bikare beþê þilêmaniyê jî bide. Vêca çibigêhête Hewlêr û Dihuk û cihêndin yên Kurdistanê. Wextê xwe rejîma Îraqê hazirnebu ligel UN pêkbên ku 3 mihetên elektrikê dirustbikin, yek li Silêmaniy, yek li Dihukê yek li Hewlêr bi hêza 27-28 megawat û 24 sietan de100 hezar litrên gazê divêt. Dêdawiyê Kurdekî dewlemend projeyek îna ku mihetekî elektrîkê dirustbike li Kurdistan lê diviybu gaz ji layê hukûmeta îraqê bête rêkirin. Mixabin hindek mesûlan li Bexda jêre gotine, bîne licihekî din li Îraqê dirustbike emê bote hemî tiþtî cihbecêh bikin, lê eger li Kurdistanê be em bot e tiþtekê pêknaynin… Bêgoman heta mihetek dirustdibe dem û imkanyat divêt. Heta dezgehekê hilbijartina neftê dirusdibe imkanyatekî zorjî divêt.

Li Hiseya me li Herêma Kurdistan hatiye diyarkirin ku li Kuwêt desgehê neftê bête dirustkirin ku rojane 70 hezar birmil lêbelê wext bo vê lazime. Libervê çendê min pêxwoþe ku cenabên wejî yarîderbin ku reyekî welê dirustbibe dinav mala Kurdde têkneçit. Dest liser kêm û kasiyande bînin, û dihemandemêde jî rastiyê jî bo xelkê xwe bêjin, hertinê ewe nebit ku gilehiyan bikin. Ez qet parastina tistên xelet nakim linav desthilatêde, lêbelê dieynî demîdejî dixwazim hon bizanin ku ev rewþa niho dirustbuyî bi xwîna þehîdan dirustbuye, kesê xêr pênekiriye. Bi xwîna Pêþmergeyan dirustbûye bi xwîna ewan kadiran dirustbûye. Jiyana wan liser destbun û ew rewse dirustkirine bo we û bo vî milêtê me. Ne mumkune ku hindek nivîsên têne wesandin sixêfiyê bi wî demê buriyê têkoþî bike û ji bîrajî bike.

Bi nîsbetî me ev qabilê kebulkirinê nabit û qebuljî nakin. Demê buriyê ev serweriya xebata Pêsmergeyan henek û yariyan pêbikin ev nayêt qebulkirin. Hindek car mixabin linêv me bixwedejî hindek kes welê dikin ku haha sube yajî dusbe reþ têkdiçe, yanjî ev desthilate timam miriye jiberku xwepêsandanek li filane bajarî buye jiber hindê? Xelkê heqê heyî xwepêþandan bike, lêbelê ferhenga têkdana sûtina cihan çênabe ku bête nav mede. Bo çi tirimpêla hawarhatinê bi sûtînin? Bo çi xwendingehek bisûtînin? Boçi xestexaneyekê bisûtînin? Yanjî daîreyekî hukûmî bisûtînin? Ev tiþtana min pê waye xelete. Xelkê mafê xwepêsandasnê heye, bilabên muzakerê bikin, xwepêþandan û bi nerazîbun bit herçi bibînin mesulêk li cihekê tiþtekî xelet kir mafê wan gilehiyên xwe li Parêzer, qeymuqam karmenda û partiyan ji bila bikin. Lê boçi cihan disûtînin û xirabdikin û têkbidin? Birastî ev hemî qorbanî dayîn bo ku miletê me azadbibe, em amade nînin ku rêyê bo vî tiþtî bidin. Ne mumkune ku em rê bidin desthilata îro, bêt rêya miletî bigire jiber derbirîna bîr û raya xwe.

Birastî her demekê em pê bizanin ku miletî pê ne xweþe, weko min gotî bi tankan em nehatine ser desthilatê, bi dengdana miletî em hatine û bi dengdana miletîjî diçin. Sibehî em hazirin bigerên bo raya miletî bo hilbijartinan. Bizanin ev milete dengên xwe bo vê desthilatê dide yanhjî nade?

Niho meseleya projeya yasayêjî heye, ez ricayê li we dikim û dawayê jî liwe dikim ku zor bi dîqat û bi hizkirin û bi mesuliyetekî dîrokî ew yasaye bête dewlemettirkitin . Jiberku ev derfeteka dîrokiye bo me hatiye pêþ. Bila yasayek bit ku birastî rengvedana dîrokî û xebat û têkoþîna vî miletîbe. Liser muswedeya yasayê yaku liberdestên weyejî. Min bi xwejî hindek mulahazat liser wê hebuye. Yek liser dîbaceyê, yanî pêwîstnake kekrirekî faþilî dibaceyî destûrê Îaqe. Duhem bi nisbeta neteweyên din divê baþtirbe destûra me, bi nisbet birayên Tirkmen, Kildan, Aþûrî heta biayrên Erebên li Kurdiustanê dijîn.

Ev civîna min ligel weyên birêz bo ewebuku liyektir têbigihên yekem. Duhemjî daxwazê ji webikim ku xwe ji meselê dur negirin û hon beþekin ji vê proseyê, beþekin ji vî welatî, welatê weye. Yek têkbiçe honjî têkdiçin basbe bo wejî baþdibe, kemûkasiyan destî liserda bînin û lêbelê bi rengekî camêrane. Harikariya me bikin boku baþtir rewþ berbipêþve biçe, neku herdem gilehiyan bikin bêku bedîlekî û pêsniyarekî we hebe. Ez dizamin ku hon rêzdarên bi bîr û baweriyên cuda û curewcûr, mumkune her yek ser bi rêxistinekêvebin û serbixwejîbin eve hemî karê weye û keyfa weye. Divê îro cawazî dinavbira mede nebe, ewjî eveye ku îro pêwîstiya me bi yekrêziya mala Kurd Kurdistan heye. Pêwistiya me bi biratî û tevahyî heye. Raste mesuliyeteka mezin liser þanê Partî û Yekîtî heye, belem mesuliyet liser þanê weyejî. Eger bi têgehestin û birayane û pêkve hewildan bi hemu layekê ve bixwazin hîç giriftek namîne û çimko hîc giriftekî jî nîne weko min gotî em ne aþiqê desthilatêne. Em hizdikin ev derfeta ku bo me hatiye pês îstîfadê jê bibînin ku hêdî Kurd îstirihetê bike li ev mixnete û ew karesatên biserde hatiye rizgar bibe. Eger bikarin evê pêkbînin zor baþe eger nekarin, willehî besbi halê xwe ez yek rojê jî mesoliyetê wernagirim“.
 

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîþana HAWARDENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

irêdan