Dê Çawa Kurd Harikariya Demokrasiya Tirkiye Bikin!

Îsmaîl GIRIKÎ

01 Rêbendan, 2007

Timam, Lê divê rejîmên yek lipê yekê hatîn baþbizanin Kurd, Kurdin û welatê mejî Kurdistane.Di sedsalên 12de Tirkên talanker hatin bune belayê serên Kurdan. Tirk naxwzin ji þaristaniyê û demoktasiyê têbigehên. Lê hejî Tirkiye nizane demokrasi çiye. Lê hêjî Tirkiye liser fikra Kuþtin û talankariyê siyasetê dideajotin. Jixwe honera Tirkiye honerekî xwînrijandin û dijê medeniyetêye. Eger Kurd Kurdayetiyê bikin divê weko sûç neyêt dîtin,berovajî meþrû bête dîtin û naskirin.

Heçku desthilatî didestên Kurdan deye, asayiþa Bajarên Kurdistan didestên Kurdandeye, jiber vê çendê divê Kurd bibin motora demoktasiyê bo Tirkiye?. Temam, baþe Kurd dê çawa civaka ku ji medeniyetê fêhm nake bike demokrat gelo? Bigotinekî din dê çawa Kurd rejîmên bêdemokratî û ji þaristanî û civaknasiyê bê par, bike motora demokrasiyê gelo? Bêguman ev ne mumkune. Pêþî hertiþtî sîstema mejiyên dagirkerên Tirk liser xapandin, zilm, zordarî û talaankarî û bêbextiya dijê Kurd û Kurdistan divê bête rakirin û liserîde Kurd û Dewleta Kurdistan nasbike.Duvre bila Kurd hesabên xweyên demokratsiyê bi pîvan danin meydanê.

Baþe Tirkiye, çi tiþta baþ bo Kurdan heta niho kiriye? Hindek nivîskar û borîzanên erzan dibêjin di evan 5 Salên dawiyêde bo çareseriya Kurda gavên mezin hatine avêtin! Pêþî hertiþtî çareserkirina doza Kurd çiye û bi çi metûdê divê bête axaftin, evan nabêjin, tinê gotinekî jixwere kirine benîþt ji devên xwe kêmnakin. Halbukî divê bête gotin ku Pirsa Kurd pirsa rêzanî, xwezayî û netewiye. Çareserkrina doza Kurdî, çareseriya doza mafê wîyê rêzanî û netewî û deweletbunê ye. Coxrafiya Kurdistan ji kuderê heta bi kudrêye diyare, Gelê Kurd bi hezaran Salin liser axa xwe dijîn û ne mihacirin.Talankerên dijê Mirovatiyê Tirk, Ereb û Farisan ji bêbextî û xwinxwariya xwe, erdê Kurdistan dagirkirine, bigorî dîrokê ev nayêt qebûlkirin û divê dest ji xwinrijiya xwe berdin û axa Kurdan bo wan bihêlin.

Gotinên aþîtiya bê naverok û vale, erzan û bê netîce gelê Kurd naxwaze hîdî guhdar bike û bibîhîse. Aþîtî dema bête gotin rasterast divê bi doza siyasî û netewî û xwerêvebirina Kurd ve girêdayîbe. Bi gotinekî vekirî, Mafê gelê Kurd mafekî siyasiye bi gorî literatura cîhana em têde. Herweha bi hukûkî û felsefî jî ev rastiya hebûna axa Kurdistan divê neyêt paþguhxistin.

Mirov dema liser rastiyande biçe dibînit ku rejîmên Tirk 59 hukûmet hatine avakirin. Her yek ji yadin bêxettir û zalimtirbûye. Xebatên wan bo bingerkirina Kurd herdem bune mercên jiyanê. Ev rejîmên Tirk yên ku medeniyet çiye hêjî nezanîn û naxwazin bizanin,we baberdikin dinya dê bo wan bimîne û doza gelê Kurd ya rêzanî(siyasî)jî herdem perde dê liserbimîne! Nexê Gelê Kurd ticaran serî bo dijmin û dagirkeran nedanîne û nadanin jî. Mixabin Çar dewletên bêbext û xwinxwar sinûrên wan bi yekduve girêdayîye û rêçûna xebata siyasî liber têkoþina xebata azdiya Kurdistan hemîdeman bone astengên serekî. Di dema mede ev astengên serekî heta pêlekê(derece) rengên pozîtîf leketine û berbi Navnetewayîve diçe. Evjî dewla serê Baþûrê Kurdistanê û encama rêzaniya wêye bi têkoþîna xebata Pêþmergeyên dilovanbuye.

Civaka Tirk Hêjî tehemûla Kurd û nav û karên wan nakin. Çimko hêjî, ji demokratiyê fêrnebûne. Hêjî di cîhana tarî û zilmêde dijîn, perdeyên dij însanyetê û wijdaniyetê liser çavên xwe nerakirine, beruvajî dibin perdeyên zilm û zordariyêde, fedikin mesela Kurd, yanjî nabînin. Madê çawa rakin? Ew gazindan ji Ereban dikin lê birastî Tirk neji wan dûrin.

Çimko çareserkirina Pirsa siyasiya gelê Kurd tehemûl nakin. Em vê dikarin li ewropa welatên ku Kurd û bi kêmî Tirk lêdijîn, rojane ev kêþeya bêserober dikevit berçavên mirov. Dema dipirse, tu Tirkî? Kesê li pêþberê wî, çidema got nexê „ez Kurdim“, reng û ruyên hem zelam û hemjî jinên wan di qwirmiçin ji halekedin derbazê halekedin dibin. Eve çiye, Kurd! Nexê.Yaho tirkên bê medeniyet hon dilxwede li Ewropa dijîn evbun 60 Sal ma we tiþtek ji medeniyetê û demokratiya wan negirtiye? Em hemî dibin Alayekêde dijîn! Ev gotina „ezbere ya 59 rejîmên înkarvanên dijê doza siyasiya Gelê Kurdin. Kurdistan ne mineta babên dijminên Kurdane, bi xwezayî mafê wiye.

Çi paketên Reforma li Tirkiye hatine guhartin ku bêjin, Gelê Kurd jî mafê wiyê siyasî û hukûkî û coxrafi heye ku bibe xwedî desthilatdar gelo? Tirk ev bon 80 Sal bi hîle û zordariya xwe li ser gelê Kurd de, di meþînin, ma gelo dixwazin vê hîle û xapandinê, ya bê ehlaqî liser Ewropiyan dejî bimeþînin? Min ne bawere.

Lihevhatina Kurd û Tirkan bi du mafên wekhevî û bi du dewletan Kurdistan û Tirkiye divê pêkbên. Ji bilî vê, gotinên din xiyalin û aþîtîjî li Herêma Rojhilata Navîn bicihnabe, heta ku doza siyasiya Kurd çaresernebe. Gelê Kurd liser axa xweye, refaha ne bi çarewserkirina mafê wiyê siyasîbe ew ne refahe û nejî rihetiye. Tirkiye hûrmeta mafê Mirovan bigire yanjî negire, bi gorî min nagire çimko hûrmetgirtina mafê mirovan tirkiye dîrekt bi doza gelê Kurd ve girêdayîye, jiber hindê di sîstema dewletêde û bitevî vêjî, dewleta iþkere, hemîdema vê weka astengên jiyanê dijê Kurd dizanin.

Tirkên serên wan bi xîlan hatîn dagirtin û Kurdên jixwanre dikin dîvelank bo emniyeta sinûrên Tirkiye, ya ku bikeve nav Ewropa de? serê Profesorên Tirkan çend kardike kabibînin carê. Prof.Dr.Ihsan D. Daði: „Tabiidir ki AB-Türkiye entegrasyonu derinleþtikçe Türkiye’nin barýþ ve istikrarý ve de bütünlüðü AB’nin de bir ‘iç’ meselesi haline gelecek, bu yöndeki talepler ve giriþimler sindirilecektir“.(31.3.2006 zaman *)

Yanî Kurd bila destên xwe ji Kurdistanê bidin þûþtin. Jixwe yasaya Bingehî ya Ewropa ku dema hate kebûlkirin û kete resmiyetê, vê dixwazit. Bi baweriyamin Tirk xewnan bibîninjî dîsa ev daxwaza wan bicih nayêt. Lê Kurdên xwe entelzan! didin diyarkirin, hêjî sistema neteweperestiyê di serên xwede ne çandine, dixwazin Tirkiye bibe endamê Civaka Ewropa? Bo vêjî bi dehan nîvîs bo wan nivîsandin.

Gelê Kurd(herêmê) xwe amade nekiriye ku tevlî yekitiya Tirkiye bibe, belkû îrada siyasiya Kurd û bitevî armancên kêþa Kurdistan dixwaze xwe ji belaya Tirkiye azad bike. Gelê Kurd ne jiber kesatî û îfada þexsan têkoþînê didin, lêbelê vê ramana ku reklamên Êkîtiya Ewropa ku bêjin; ê eve Ewropa çêdibe û jixwe Netewa Kurd jî xwe dinav vê pêvajokêde dê îfadebike, xapndinekî kelîye, xiyalekî liser bingehên dîwarên berfêye, xîle û direwkariyekî mezine. Êkîtiya Ewropa divê jibîra neke ku gelê Kurd daxwaza muxtarî û fikra azad nake, belkû daxwaza mafê gelê Kurdyê xwezayî û rêzanî di carçûveya serxwebûna Kurdistanêde dike.

Jiberku em gelê Kurd dijê pilanên dijminan diserîde partî rêxistinên neteweparêzên Kurd xwe baþ amadebikin bi teybeti liser buçûnên Tirkiye. Divê Kurdên sondxwariyên Imralî û kes û karên wan bi rêya çapeneniyê rêxistin û Partiyên neteweperwerên Kurdistan bi rast û dirûst xebatekî bi berhem pêkbînin û bêxin jiyanê, ku wana liser vê dijberiyê baþ hiþarbikin. Jixwe aqilsivikên Tirk kesayetiyên weka Profesoran jî dibêjin eger ku Tirkiye nekeve nav Ewropade ev mafê bo Kurdan dayîn ji dest diçe! Hayoo! Evan çend akilên xwe xwarine. Ma tirkiye çidaye gelê Kurd? Hêjî dayka min nikare Kurdî bi azadî baxife , ku hon behsa maf û rêlêgirtinan dikin? Reformên sixtekarî û xapandinî û siyaseta osmanliyan hêjî dixwazin di dema sedsalên 21 dejî bikarbinin.
 

Profên Tirk:
*(‘Diyarbakýr’ Türkiye’nin demokrasi ve AB yoluna geçit vermezse, aksine bu süreci sabote ederse ne olur? AB’den kopan bir Türkiye’nin ne olacaðýný, nasýl yönetileceðini, reformlarýn ne hale geleceðini, Kürt kimliðine yeniden nasýl muamele edileceðini bilmiyorlar mý?) Du rexên vê hene. Yek ev tehdîdên Osmaliyan hêjî dixwazin liser Kurdan bidin domandin. Dê çi bi serê reforma bên gelo? Heçî nezane dêbêjit qay Tirkiye hemû mafên siyasiyên Kurd û Kurdistan pêþkêþkiriye, lê eger Diyarbekir misade nede ew dê dîsan wan mafê siyasiyên dayîn Kurdan dîsan paþde bistînin tehdîdekî bêesil û direkariyekî mezin!
Birastî Diyarbekir eger Diyarbekirbaya da dijê siyaseta Imralî rolekî erênî û bibingeh dite pêþ. Mixabin ev siyasete bi zanabûn liser daxwaz û îrada Komîta Imralî tête meþandin dijê berjewendiyên gelê Kurd û bingehdanîna Kurdistane. Siyaseta serok belediyên Imralî iþkere dijê siyaseta Kurde. Bierzanî û bi kesperestiyêve mijolin. Diyarbekir rêya Ewropa veke yanjî neveke, ev hinde ne giringe. Yagiring Ewropa naxwaze Tirkiye dinav xwede bibînin û ez jî dibêjim tiþta raste jî ew dikin.
*(Kürtlerin yapmasý gereken bir tercih var: Ya Türkiye’de demokrasi, insan haklarý ve hukuk devletinin yerleþmesine katkýda bulunurlar ya da bütün bunlarýn olmadýðý bir cinnet ülkesinde kaderlerini yaþarlar... Tercihlerinin sonuçlarýna katlanmak zorundalar)

Tirk hêjî bo rêzgirtina medeniyetê paþketîntirîn civake li Cîhanêde.Tehdît liser tehdîda, evjî, ji sistema mejiyên bêmedeniyetê têt. 25 Milliyon Kurd li Bakûrê Kurdistan de dijîn, di evan 15 salên (Pkk/Kkk) hem dewletê û hemjî vê þebekeya îþkere-veþartî jî, boye sebeba koçbarkirina civaka Kurd ji Kurdistanê, berbi Bajarên Tirkiye yên nediyar ve. Dewletê eger deh Gundên Kurdan wêran kirîbe pkk jî 5 wêrankirîne. Xebata ku vê þebekeya Dewletê kiri bo siyaseta çaksaziya wan, di dinyayêde nimuneyek weka wê tuneye.

Siyaseta ku bi biryar û erêniya dewletê - daxwazên Öcalan dikin, Dewlet baþdizane ku bi çi metûd û kar û planan Kurdan bêhelwest bihêle dikin. Gelê Kurd li Bakûrê Kurdistan bi rastî dibin zilma Tirkên bêmedeniyet û þaristanîde dinalin. Ev li rexekê metûdên Fasîzmê ye ku rejîmên Tirk îlhama xwe jê digirin. Maceraperstiya Tirk dijê gelê Kurd ji înkara ehmeqî û hilweþandinê û dîroka wê têt. Kurd weko li jor jî hatî diyarkirin, azadî û serxwebûna xwe heta bidestê xwe îdare û rêve nebe ew ne azadiye û nejî kesek dikare bêje,“ li mala xwe runun û guhdariya muzîka xwe bikin eve azadî bêje jî!“ Tirkên bêxet didîrokêde bi sedahan car Kurd xapandin, ma gelo hêjî Kurd bi aqil nebûne ku liser vê pêvajoka deweletbûna Kurdistan dîsa bêne xwapandin? Tirkiye hesabekî cahêl dike. Kurd ji cîhanê agahdarin û siyaseta rojhilata navîn û dan û standinên ligel Emerika jî heta pêlekê dizane.

Emerîka liser proja xwe ya ku dixwazin li Rojhilatanavîn berdewamiyê pêbidin dê domdarbin. Kurd û Emerîkî halê hazir hevpeymanên hevdûne Barzanî bi dahatiya þexsê xweve ne girêdayîye, belku ew bi dahatiya gelê Kurdistanê ve girêdayiye û proja avakirina Kurdistana mezin ji, ji daxwaz û armancên wiyên pîrozin.

Divê Tirkiye baþ bizane kû tinê rêyekî wan heye; ewjî eveye, artêþa xweya dagirker ji nav axa Kurdistan pâþde bêkêþe û dawiyê ji dagirkeriya xwebînin û mafê Kurd û Kiúrdistan nasbike. Eger Tirk bixwazin ji mirovatiya dinyayê fêhm bikin, divê hurmetdarê mafên xwezayî Kurd qebûkbikin, þertên demokrasiyê bîne bicih. Þertên dadweri û zaguna mafên mirovanre hurmetdarbin. Tirk bila baþ bizanin gelê Kurd xwidan dîroka kevnare û dest ji axa xwe û kanî û Kurdistana xwe bernadin. Divê mejiyên xwe bo þaristaniyê bixebitinin ku bizanin ew kar û zulma wan dijê þaristanî û demê nûjene.

Dawîde divê rejîma Tirk bizane ku Kurdistan dê bibe dewlet û dema lêdan û zordariyê nemaye, Kkk û Öcalan jî jêre nikare bibe heta heta asteng.

Ji Sala 2006 berbi Sala 2007, Dardekirina Rejîmek ji rejîmên Dagirker

Karbidesta Kurdistan herdû îdareyên xwe kirin yek û îlankirina Hukumeta Kurdistan ragihandin bo cîhanê. Biserok wezîriya Nêçîrvan Barzanî Hukûmeta Kurdistan destbikarê xwekir. Serokê Kurdistan Mesûd Barzanî ji terefê Parlamentuya Kurdistan yaku gelê Kurdistan hilbijarrtî ve, hate hilbijartin bo Serokê yekemîn yê dewleta Kurdistan. Celal Talabanî weko Kurdek bo cara yekemîn buye serokê Iraqa federal. General Babekir Zêbarî wek nasnama Kurdî buye serok erkanê artêþa Îraqa Federal. Rejîma xwînrija Iraqa hilwesahî 21.8.2006 de yekemîn rûniþtina dadgeha dijê Enfala þehîdkirina Kurdan despêkir. 33 dadgeh hatine kirin. 182.000 Kurdên Enfalê û 8000 Barzaniyan dihat dadgehkirin. Dadgehkirina endamên rejîma hilweþahî berdewame.
Belgeyên resmî îþaret dane dewleta Tirkiye bo ji navbirina gelê Kurd ligel îraqê harîkarbikin. Dadgeha teybet ya li Bexda sizayê Dîktatûr Seddam û 2 havalên wî Awwd Hammad Bender û Berzan Tikrît liser kuþtina 148 xelkên Erebên Duceylê de di 5.11.2006de hate dayîn. Liser îhtirazê ku Tawanbaran ihriza xwe bo Dadgeha temyîzê hingê diyarkirbûn, îro 26.12.2006 de dadgeha temyizê daxwaza Sedamê xwînrij redkir û biryara bo dardekirina Seddam û 2 kesên dinên Xwinrijê rejîma ruxayî dan. Di prês konferansekêde hate ragihandin, Dinava 30 Rojande divê ewan bêne dardekirin.

Didîroka Kurdistanêde yekem Zalim û xwirijê bê sinûr didadheha welatê wîde bi dardekirinê hate îdamkirin. Seddam 35 Salan wîjî weka gelekan bawerdikir ku zordariyê liser Kurd û têkbirina gelê Kurd liser milên wiye. Tevgera azadiya Kurd bo bi destveînandina doza rêzaniya axa Kurdistan didemekî zor dirêje dijê simkarî, zordariyê, talankariyê, gelkuþtinê, înkarkirinê û nenaskirina hebûna xwe dicengdê þaristaniyêde dijê çar welatên Kurdistan mêtingehkirînde liber xwedidi. Têkoþîn hêjî berdewame. Lê ji serokên rejîmekî ku dijê gelêKur liber dadgehêde stû xwarbûye.

30.12.2006 bigorî dema Bexda siet 5:30 destbixwîn û wêrankarê Kurdistan Sedam Hisên, Dadwerê dadgeha Þoreþa Seddam Awwad Hemmed el Bender û Berzan el Tikrîtî jiber tawana Duceyl ku 148 Erebên þîî qetilkirîbun hatin dardekirin. Tv ya Iraqê weþand. Liser tawanên Duceylê Cigerê Seddam Taha Yasîm Ramazan cizayê heta heta. Karbidestê Basiyên rûxayî Abdûlla Kadem Rudayî, Abdûllah Rawed Mizher û Alî Daîm alî jî her yek 15 ciza stand.

Reaksiyaonek ecêp ji Þebekaya Imralî DTP Aysel Tuðluk, daxwiyanî da malpera Kkk ku ew vê dardekirinê rast nabînin. Bila Seddam saxbimaya. Duvre kkk-pkk jî daxwiyanî dan, „em vê îdamkirinê tasvip naki“(anf)
Dr. Dîndar Zêbarî bi aweyekî resmî beþdarê civîna Netewên Yekgirtî(UN) li New York bu. Dicivîna berfireh yaku bu Setreterê Nû yê wê rêxistinê hatîbu dest nîþankirin, bi navê Kurdistan axaftinek pêþkêþî civîna Netewên Yekgirtî kir.

Bêker – Hamîlton raporekî bê serûber û dijê siyaseta Kurdistan pêþkêþên Karbidesta Serok Buþ kir. Serokê Kurdistan Mesûd Barzanî bi hiþkî ew rapûra Bêker-Hamîlton redkir û daxwaza erkên cîdî ji Emerîka xwast. Serokkomarê Iraqa Federal Celal Talabanî Piþtgiriya helwesta redkirina serok Barzanî dijê rapûra Bêker-Hamîlton kir. Parlamentuya Kurdista û Encûmena Kerkûk jî destek dan helwesta serok Barzanî. Dij û qebûlnekirina rapûrê Kurdan protesto lidarxistin. Kurdan li Kurdistanê dest bi kampanya îmze komkirinê bo hukûmeta serok bûs despêkirin.

Duvre gelê Kurd li bajarên Kurdistan rabûn ser kolanan û dengên xwe xistin piþt dengê Serok Barzanî. Li Ewropa zûrbeyên wan welatan civaka Kurde ew rapûra Bêker- Hamilton mehkûmkir û dengên xwe dane piþt dengê Serok Barzanî. Serok Bûþ wezîrê xweyê Bergiriyê yê nû Robert Gates rêkire Iraqê û Ligel Serokê Îraqa Federal Talabanî û serokê Kurdistan Mesûd Barzanî civiya.Piþtî vegera ew vegeriya Emerîka, Gates Rapûra xwe ya liser seredana Iraqê û dîtinên Kurdistan nivîsand û pêþkêsê Bûþ kir.

Serokwezîrên Tirk R.T.Erdogan li Diyarbekirê got, Pirsgirêka Kurda heye û þatiyên dewletê jî hene. Lê hêza iþkereya dewletê lingên wî girêdan. Li New York ê jî got Kurdan meseleya mafxwaztinê li Tirkiye nîne û hemî jî wek hevin. Ev jî bi girêdana Partiya þebekeya dewletê angu ya Imralîve mirov dikare girêbide.

Parlamentuya Ewropa danûstandinên xwe ligel Tirkiye hilawîstin. Jiberku Tirkiye ji medeniyetê û demokrasiyê naxwaze fêhm bike. Dibêjit, lê napêjit.

Di rapora Karû barên xwarinêde liser Tirkiyeyaku parlamentuya Ewropa weþandîde du caran Navê Kurdistan nivîsandin. Tirkiye jiberku hînê þatistanyetê nebûye û nabe, dijê Navê Kurdistan birojan diçapemeniya xwede cihê dijatiyê xemilandin.

Netewên Êkgirtî (UN) ambargû danîn ser Îranê. Jiber ku Îran bi tawanbarkirina çêkirina çekên atomî tête tawanbarkirin 23.12.2006 de,bi amadebûna 15 endamên konseya ewlekariyê biryara ambarguyê danîn ser îranê. Îranê jî heman demîde ev biryara Konseya Ewlekariyê redkirin û biryarekî ji hukûkê dur dane diyarkirin. Herweha Sekreterê Asayiþa Netewiya Iranê Elî Larîcanî, „em programên xwe betalnakin û liser jî emê berdewam karbikin“ bo dinyayê da iþkerekirin. De em bibînin ka ev Sala xêr û xweþî dê bo gelên Rojhilata navîn çi baþiyê û êþê pêkbîne didemên pêþde dê diyarbibin.

Serok Barzanî liser 27 Rojên ku li Bexda ligel serkomar, serokwezîr û layanên din rûniþtinên, bi konsûlên dervere û ligel wezîrê berevaniyê Emerîka Gates, liser rewþa îraqê û biteybetî Kurdistan û Xala 140 û bûtçeya Sala 2007 beþê Kurdistan agahdarî daye parlamentûya Kurdistan. Serok Barzanî hiþyarîda bi teybetî Tirkiye ku destdirêjiyê nava Kurdistan nekin. Tiþtekî seyre ku dibêjin referamduma Kurkûk bila neyêt kirin û statûyekî teybet hebe! Ev birastîjî nayêt erêkirin û di destûra Iraqa Federalde çawa hatiye nivîsandin, dê bigorî wêjî mesela Kerkûk bête çareserkirin û Kerkûk dê vegerê ser Coxrafiya Kurdistan. Mafê gelê
Kurd dewletejî Kurdistan ya serbixweye.

Sala 2007ê li gelê Kurd û Kurdistan pîrozdikim,

Kerkûk li Gelê Kurd û Kurdisan pîrozbe

Silavekî germ bu Rêberê doza gelê Kurdistan Mistefa Barzanî

Cejna qorbanê li Gelê Kurdistan Pîrozbe.
 
 

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîþana HAWARDENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

irêdan