Dosyeya Taybet

                                                                                                                                         Berdewama Gotarê < Paş 1 | 2 Pêş >  

Panoramaya Giştî ya 2006'ê a Kurdistanê

AMADEKAR;SERHAD B.RÊNAS

01 Rêbendan,2007  weşandin:12:27:29 (GDK)

HAWAR DENGÛBAS --Wekî 2 salên dawî îsal wek panorama rûdan û pêşketinên li Kurdistanê bo helsengandina bûyerên rabirdû,ders girtinê ji pêşketinan û dîtin û hewl dayîna dadana kêmasîyan û xebitîna bo di pêşketina ziman, weşangerî, sînema, medya,çand û hunera Kurdî raxin berçavan.Ji 2 salên cûdatir emê pêşketinên li Kurdistanê meh bi meh raxin ber çavan.

(Rûpela 1)

PÊŞKETINÊN LI DEWLETA FEDERE YA KURDISTANÊ

Rêbendan 2006;

• Yekem car  xeteke Otobûsê di navbera Hewlêra başûrê Kurdistanê û Ameda bakurê Kurdistanê de vebû.

• Bo doza Seddamê dadgerek din ya Kurd ji Helebceya Şehîd bi navê Reûf Reşîd Ebdula(61 salî) hate wezîfedar kirin.Dadgerê nû berovajî dageha berê bi helwestên xwe yên desthilat balê kişand.

• Ji ber Şewba Çûkan Li Kurdistana Azad mirina pêşî pêk hat.

• Piştî vergirtina biryara yekxistina Hikumetên Kurdistanê salek derbas bû û dawî li rewşa ku hemû Kurdistanîyan eciz dikir û rê li hemû pêşketinan digirt hat û her du îdareyên Hikumeta Dewleta Federe ya Kurdistanê hate yekxistin

• Dadgeha Bilind a Temyîzê ya Kurdistanê li Hewlêrê biryara sezadana Dr. Kemel Seyyid Qadir ji binî ve xerakir.

Sibat 2006;

• Li hemberî karîkaturên ku li ser Hz. Muhhemed rojnameya Danîmarkî Iyllands-Posten weşandibû nerizabûn û protestoli hemû Cîhanê berdewam dikir li Hewlêrê jî protesto hate li dar xistin.

 
• Parlemena Neteweyîya Kurdistanê di danîşîneke awerete de Neçîrvan Barzanî wekî Serokwezîrê Kurdistanê û Omer Fettah jî wekî cigîrê wî destnîşan kir.

• Serokê Kurdistanê di hevpeyvîne xwe ya di rojnameya Erebî bi navê "El-Sebah" de eşkere kir ku li gor destûra Îraqî ji mafên Kurdistanê ye ku neft bo xwe derxîne û ev maf mafê neteweyî ya gelê Kurd e.Her wiha Serokê D.F ya Kurdistanê derbarê Kerkûkê de got ku "mijara Kerkûkê ne tiştekî hêsane û em bi tu avahî dest jê bernadin".

Adar 2006;

• Ibrahîm Caferî behî ku destura Hikumeta Iraqê bistîne çû Tirkîye.Serkomarê Iraqê û serokê YNKê Celal Talabanî bi tundî serdena Caferî rexne kir û vê serdanê wekî serdaneke ne qanûnî nirxand. Tirkîye li pêy bêbandor kirina hêzên Kurdistanî û Caferî jî pêy bidestxistina berjewendîyên şexsî ye.Kurd ji vê serdanê nerazîne û êdî li bereamberî kiryarên Caferî dengê xwe bilin dikin.Daxûyanîya Talabanî di raya giştî de gelek deng veda.

• Di dema meşq kirina polîsên gumrika Kurdistanê, polîsekî Kurd bi navê Fazil Necman ji ber teqeyên serbazên Tirkîyeyê jîyana xwe ji dest da.

• Li Kurdistan Azad li Helebceya Şehîd û li hin welatên Ewrûpa de wê çalakî hatin li dar xistin.Parlemena Kurdistanê jî bo rêzgirtina Şehîdên Helebceyê civîya.

Nîsan(Avrêl) 2006;

• Ji bo bîranîna rêberê serhildanê salên 1922'an Şêx Mehmûd Berzencî doh ji alîyê wezareta rewşenbîrî yê hikumeta Kurdistanê ve bi navê “Şêx Mehmûd Hefîd, hikûmet û Şoreşên wî” li Hewlêrê festîvalek hate li dar xistin.Serokê Kurdistanê jî yek ji axaftvanê vê festîvalê bû.Serokê Kurdistanê wekî her carê bi eşkereyî ser hin xalan de axifî û got ; Wekî her neteweyeke din, ji mafên Kurdane jî dewletek wan hebe û hevdu bigrin.Her çiqas dijmin û nehezên gel nehêştin ku dewletên Kurdan temen indirêj be û zû ji navbirin, lê ev bû rastîyeke ku di mêjka her Kurdekî de maye û ta dunya maye her dimîne.

• Serokê Yekîtîya Niştimanê Kurdistanê Celal Talabanî di hikumeta daîmîya Iraqê de bo 4 salan wek serokkomar hate pejirandin.

Gulan 2006;

• Di dawîya gulanê de nûçeya Arteşa Tirk li gel hin cerdevan(cehş) an re bi hincêta pêgirtina sed çekdarên PKK’yê bi dizî xaka Kurdistana azad bûne kete rojevê.Arteşa Tirk dest bi eşqîtaîye kir û daxwaza vala kirina gûndên ser sînor ya Kurdistana azad kir.

• 30 Gulanê li Silêmanî Civîna Enternasyonala Sosyalîst di derbarê rewşa giştî yê Kurd û Kurdistanê de pêk hat .

• Li Iraqê şer berdewame û Iraq her roj paş ket. 2006'an de Kurdistana azad her roj hinek din ji Iraqê dûr bû.

• 7ê Gulanê bi danîşin û merasîmeke taybet bi beşdarîyê mêvanên ji her 4 perçeyên Kurdistan û ji Cîhanê yekxistina Hikumeta Kurdistan û kabîneya yekgirtî hate ragihandin.

• 23 gulanê êvara roja sêşemê li bazarê Duhokê nêzî xwaringeha Dunya agir bi firingeheke nan ket û di encamê de du hevwelatî ketin ber êrîşa agir û 40% ji bedena wan şewitî.

Pûşper(Hezîran) 2006;

• Serokê Kurdistanê di civînê de got; "Divê bo parastina destkeftî û mafên rewa ya neteweya Kurd pêwîstiya me bi ava kirina arteşekî Kurdistanê ya pêşketî heye.

• Serok wezîrê Kurdistanê; "Kerkûk sembola xebata gelê Kurd tu carî Kurd dev ji Kerkûkê bernadin, mesele ne meseleya neftê ye, neft li her cihekî Kurdistanê heye li Zaxo, li Hewlêrê û li Silêmanîyê heye".

Tîrmeh 2006;

• Serokê hukûmeta Kurdistanê û wezîrê dewletê yê kar û barên rojhilata navîn li wezareta derveya hukûmeta Brîtanya, konferenseka rojnamevanî ya hevbeş saz kirin.

• Dr. Nûrî Malikî serokê wezîrên Iraqa federal di serdana xwe ya di Kurdistanê de hevdîtin û civînÊn cur bi cur bi rêvebirên Kurdistana azad re pêk anî.

• 18ê tîrmehê de di çarçove ya serdana xwe bo bajêrê Silêmanîyê,Mesûd Barzanî serokê Kurdistanê bi newşêrwan Mistefa cîgirê sikirtêrê giştî yê Yekîtîya Nîştimanîya Kurdistanê û Kosret Resûl cîgirê serokê Kurdistanê û Îmad Ehmed endamê polîtborîya sîyasî di gel yeke û fermangehên îdarî yên bajêrê Silêmanî li hola şehîd şihab li Qelaçiwalan civîyan.Serokê Kurdistanê Mesûd  Barzanî got;"Mafê Kurdane xwedî dewlet be belê di demekê weha û gûncaw de.Kurdistan di rojên pêş de ê bibe xwediyê arteşek yekgirtî û modern û tu kes ê nikaribe vê li hember hev bi kar bîne."

• Mesud Barzanî di daxûyanîke xwe de got;"Dema welatek êrîşê Kurdistanê bike jî em ê xwe biparêzin" .Hatibû ragihandin ku NATO jî li dije ku artêşa Tirk li başûrê Kurdistanê operasyon pêk bîne.Wek tê zanîn bi zêde bûna kuştina serbazên Tirkan dîsa pêla nijadperestîyê bilind bû. Wekî meha nîsanê bi hinceta PKK tê xwestin ku derbasî ser axa Kurdistana azad bê kirin.Dewleta Tirk di her firsen dê de bo pêk anîna armanca xwe ya qirêj hewl dide.

• 12 tîrmehê serok wezîrê Kurdistanê Nêçîrvan Barzanî tevlî torena destûrnameyên Pêşmergeyên Zêrevanî bû. Serokwezîr Nêçîrvan Barzanî li ser rolên Pêşmergeyan axifî û got: Gelê me di dîrokekî pir zehmetî de derbasbûye.

Tebax 2006;

• Li gorî nûçeya Kurdistan TV'ê balafirên artêşa Tirk herêmên ser sînor bombekirine.

• Dîwana Seroktiya Kurdistanê nûçeyeke di derbarê operasyonekê de, li dijî serokê Kurdistanê bi tundî şermezar kir.di daxûyanîyê de hate gotin ku "ev dereweke ewqas mezin e ku pêwîstî bi derew derxistinê nîne.Tu carê ne komandoyên tirk û ne jî kesekî din nikare bavêje ser nivîsîngeha serok Barzanî.Em nikarin bibêjin ev nûçe derew e.Ji ber ku ji derewê mezintire encax xeyalên xwe de dikarin tiştekî wisa bibînin."

• 10 tebax-Bi giştî li navçeyên Silêmanî Derbendixan û Çemçemalê, ji ber pirsgirêka av, elektrîk û sotemeniyê ev 3 rojin xwepêşandan tên lidarxistin û di êrişên li hemberî xwepêşandêran de zêdeyî 100 kes hatin binçavkirin û gelek kes jî birîndar bûn.

Rezber(Îlon) 2006;

• 12 rezber-Mesûd Barzanî serokê Kurdsitanê roja yekşemê pêşewazî li Ednan Muftî serokê parlemena Kurdistanê û Dr. Kemal Kerkûkî cîgirê serok û Ferset Ehmed sekreterê parlemento û serokê tîma nivîsandina destûra Kurdistanê kir.

• Dadwer Ebdullah el-Amirî ku Sedam re goti bû; "Tu ne dîkator î" ji wezîfeyê hate girtin.10'emîn danîşîna Doza Enfalê bi serokatiya dadwerê nû Mihemed Ureybî Mecîd de berdewam kir.Ser gotinên dozgerê Kurd nerazîbûn nîşanda bûn û ser vê yekêê dozger hate guhertin.

• Li ser biryara daliqandina alaya Kurdî û rakirina alaya Basê li seranserê Kurdistana azad bi fermana Serokê kurdistanê Mesûd Barzanî dijberên Kurdan xiste tengasîyê.Di serî de medyaya Tirkî,medyaya bîyanî cihekî girîng veqetand ser biryara alaya Kurdistanê.Serokkomarê Iraqê Celal Talabanî jî piştgirî da biryaya alaya Kurdistanê û da zanîn ku "alaya niha alaya baasê te û divê bo Iraqê alayeke nû bê çêkirin".Ciwanên endamên Yekitiya Xwendevanên Kurd ji bo ku alaya nûh ya Îraqê bê dîyarkirin li ber parlamentoya Kurdistanê xwepêşedanek li darxist.Heyetek leşkerî ya dewleta Emerîkayê, serdanî bajarê Duhokê kir û da xuyakirin ku ew, li herêma Kurdistanê bi tenê alaya Kurdî nas dikin û jê re rêz nîşan didin.Erebên Iraqê Dîsa dan Îspat Kirin ku Dijî rastîya Kurdistana Azad in.

• Di 2006an de li Kurdistana azad meseleya herî girîng mijara Kerkûkê bû.Li bajarê Kerkûkê Tirkmenên girêdayî enîya Tirkmenan ku di bin kontrola dewleta Tirk de ne li pêy alozî û tevdanê dûrneketin.Wek tê zanîn di sala 2007ê de bo çareserkirina meselya Kerkûkê dê referandûmeke bêne çêkirin.Dewleta Tirk û Tirkmenan dixwazn rê li ber vê referrandûmê bigrin.Ji ber ku ev dizanin ku bi vê referandûmê hemû derew û dêk û dolabên wan derkevin holê û Kerkûk wê bikeve sînora Kurdistana azad.Kerkûk bajareke girîng ya Kurdistanê ye û ji ber yekê dijminên Kurdan ditirsin ku kerkûk bikeve destê Kurdan û bi vî avahî hêza Kurdan hin zêdetir be.Her wiha girêdana bajara Kerkûkê bo îdareya hikumeta Kurdistanê wekî pengavekî dawîn ya serxwebûna Kurdistanê tê dîtin û ditirsin ku bi Kerkûkê Kurdistan welateke pirr pêşketî be.

• Parlemena Tirk Çomez li Kerkûkê li meclîsa şaredarîyê beyî ku fedî bike li dervey Tirkîye midexeleyî nexşeya Kurdistanê kir.

Kewçêr 2006;

• 28 kewçêr- Ji ber barîna barana zêde ya li hin deverên Kurdistana azad li bajarê Hewlêrê lehî rabû.

Sermawez 2006;

• 19 sermawez-Hikumeta Kurdistanê bi daxûyanîyeke dîyar kir ku meseleya Kerkûkê meseleye hundurîn ya kurdane û her wiha mafê tirkan nîne ku dest dirêjî wan mijaran bike.

• 29 Sermawez-Kurdistan Airways rêvingîya xwe ya yekem pêk anî.

• 06 Sermawez-Kujdara bi sedhezaran Kurd û dîktatora berê ya Iraqê Seddam Hûseyîn di mehkema ya li Bexdayê de bi cezayê îdamê hat cezakirin.Kurdên bajêrê Kerkukê ser şeqama bo derbirîna xweşhalîya xwe derketin kolanan.

Berfanbar 2006;

08 Berfanbar-Rapora Koma Xebata Iraqê ku hate eşkere kirin ji alîyê desthilatdarîya kurdistanê ve bi tundî hate rexne kirin.Derbarê raporê de Serokê Kurdistanê daxûyanîyeke tund weşand.Daxûyanîya serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî serî de BCC,CNN,The New York Times û bi giştî di medyaya Cîhanê de jî gelek deng veda.Serokkomarê Iraqê û serokê Yekîtîya Niştamanî Kurdistan Celal Talabanî jî piştgirîyê da helwesta Serokê Kurdistana azad.Doh jî Serokwezîrê Kurdistanê raporê rexne kiribû.Di raporê de hin îddayên vikûvala yên wek Tirkan heye.Di raporê de tê pêşnîyar kirin ku dema çareser kirina mijara Kerkûkê paşve were xistin.Jixwe Kurdan 3 sal berê dema çareser kirina kêşeya kerkûkê bo sala 2007an paşvexistibûn.Dewleta Tirk di nava 3 salê de planên xwe yên qirêj de serneketin û ji bo bi dest xistina zemaneke nû li dû pêşî lê girtin anjî paşvexistina referandûma li Kerkûkê ne..Kurd li Ewrûpa û Kurdistanê bi xwepêşandan û kampanyayan raporê şermezar dikin.Her wiha deshilatdarîya sîyasîya Kurdistanê û rexistinên Kurdan dest bi xebatên dîplomatîk kirin.Her çiqas rapora Baker nehatibe çespandin û George Bush bi pêywendîyeke telefonê ji serokê Kurdistanê

 Mesûd Barzanî re di derbarê rewşa Kurdistanê de pêbawerî dayî be jî Kurd vê carê wê li gor îxtîmalan tevnegerin.Xuyaye ku gelê Kurd di hemû perçeyên Kurdistanê de li gel

berdewambûna hin çewtîyên xwe dîsa jî ne wek berîya 15-20 salanin.Gelê Kurd bi amûrên xwe yên dîplomatîk,bi hêzên xwe yên medya û bi dezgehî bûna fermî û bi vebûna xwe ya neteweyî-çandî êdî nehêlin ku çarenivîsa Kurdistanê di destê çend kesan de bê tayîn kirin û peymanên wek Cezayîr û xapandinên kûr bê ferz kirin.• 04 Berfanbar-Li Kurdistana azad dîsa hewldanên ecêb û derî mentiq dijî yekgirtana neteweyî hate rojevê.Hate ragihandin ku muduriyeta dezgeha saziyên perwerdeyê ku di bin wezareta perwerdeyê de kar dike, daxwazek nivîskî daye hukumeta Kurdistanê da ku sirûda netewî " Ey Reqîb" bê guhertin û ji dêvla wê yeka nû bê bikaranîn.
 

• 27 Berfanbar-Parlamena Kurdistanê civîneke awarte lidarxist.Civînbi axaftina Ednan Miftî serokê parlamentoyê vebû û ji bo raya giştî û ragihandinê vekirî bû."Serokê Kurdistanê di parlemenê de axaftinek pêşkeş kir.Barzanî gazin li welatên cîran ên Iraqê kir û got:" Dewletên cîran ên Iraqê, nelicih tevlî karûbarê navxweyî ya Iraqê dibin û ne raste j ji ber ku ger dixwazin û biperoş in bo başkirina rewşa Iraqê, baştirîn yarmetî bo xelkê Iraqê ew e ku bila bi tu awayek dest nexine karûbarê navxweyî ya Iraqê."Barzanî got:"Ger destûra Iraqê neye bicîh anîn wê Kurd Iraqê veqetin.Serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî parlamena Kurdistanê de ragihand ku haya wî bixwe ji guherandina alaya Kurdistanê û sirûda Ey Reqîb tuneye.

• Alîkarê Sekreterê Giştî yê YNK'ê Noşîrwan Mustafa, ji wezîfeya xwe îstîfa kir.

• 30 Berfanbar-2006 bo gelê kurd bi bûyereke dîrokî qedîya.Kujdara bi sedhezaran Kurd û dîktatora berê ya Iraqê Seddam Hûseyîn hate darve kirin.Darvekirina Seddam di medyaya Cîhanê de cihêkî mezin girt ûgelek deng veda.

PÊŞVEÇÛNÊN GIŞTÎ Û POLÎTÎK  DI GELEMPERÎYA KURDISTANÊ DE

Rêbendan 2006;

• Di bûyerên Şemzînanê de Çawişê Tirk bi navê Tanju ku de ji erebeyê derketibû û gûle weşandi bû ser gelê Şemzînanê û bû bû mirîna Kurdekê bi navê Alî Yilmaz di encama dadgehê de serbest hate berdan.

• Skandala Serhekîmê Yozgatî Dr. Fetin Rüştü Yildiz ku, ji dema ku li nexweşxaneya Amedê dest bi kar kiriye û  bi helwest û biryarên xwe tovên nijadperestiyê diçîne û dixwaze doktor û xebatkarên Kurd ji erkên payebilind dûr dixîne bi nûçeyên Peyama KURD û HAWAR DENGÛBASê ve hate rojevê.

• Rûniştina yekem a endamên JÎTEM'ê û îtîrafkar Mahmut Yildirim, Abdulkadir Aygan, Muhsîn Gul, Fethî Çetîn, Kemal Emluk, Saniye Emluk, Yuksel Ugur û Abdulkerîm Kirca ku wekî berpirsiyarên 8 kuştinên kiryarên wan nediyar in, li Dadgeha Ceza ya Leşkerî de têne darizandin, roja 27'ê rêbendanê destpê kir.

Sibat 2006

• 12 Sibatê li bajarê Silêmanî Endamê PWDK Kanî Yilmaz(Faysal Dunlayıcı) di Suîkastekê de hate kuştin.Di heman êrîşê de endemeke din ya PWDK’yê bi navê Sabrî Torîn jiyana xwe ji dest da.Gor îddayan wek hin endamên din ya PWDK Kanî Yilmaz jî alîyê PKK ve hatiye hatiye kuştin.

• Bi lidar xistina sempozyûma ku bi navê “Parastina Hesenkeyfê” rojên 18-20 Sibata 2006’an de kêşeya xetera ji holê rakirina Hesenkeyfê careke din hate rojevê.
 

Adar 2006;

• Generalê Tirk Yaşar Buyukanit ji ber berpirsyarîya xwe yê ji bûyerên Şemzînanê Ger Fermandarîya Giştîya Tirk destur bide wê ji alîyê dadgeha leşkerîya Tirk ve wê were darizandin. Lê welatek wek Tirkîye de îxtimala darizandina Buyukanitê naye dîtin.

• Li Kurdistanê û Cîhanê bi panel,meş û çalakîyan roja jinan hate pîroz kirin.

• Li Kurdistana Bakur de bi sînor be jî televizyonên taybet de weşanên bi Kurdî destpêkir.li Amedê televizyona Gun û ya Sozê, û Li Rihayê radyoa Medya FM li gora destura Konseya Bilind ya Televîzyon û Radyoya Tirk (RUTKê) weşana Kurdî ya bisînor kirin.

• Li Washingtonê Ser Pirgirêka Kurdî ya Li Sûrîye Konferansek Hate Li Dar Xistin û Federalîzm Wekî Çareserîya Pirsgirêkê Hate Pejirandin.

• Li Stenbolê bi berşdar bûna gelek nivîskar, rewşenbîr, siyasetmedar û hunermandan “Konferansek ser Çareserkirina Kêşeya Kurd” konferansek tê li dar xistin.Konferans.

• Lijneya Teftîşê ya Wezareta Dadê ji ber îdîanameya amadekirî de, derbarê Dozgerê Komarê yê Wanê Ferhat Sarikaya de bi zexten Artşeta Tirk û wezirê dadê ya Tirkan Cemîl Çîçek de lêkolîn da dest pêkirin.Bi avayekî zelal eşkere bûyîna Têkîlîya Arteşa Tirk terorkirina gelê Kurd de di çapamenîya Biyanî û Tirkan de cîheke mezin girt.

• Newroz li Kurdistanê û Cîhanê bi coşeke mezin hate pîroz kirin.Li Kurdistana Azad bi hêvîyên xurt bûna yêkîtîye û bi kêfxweşîya yekbûna Hikumetên Kurdistan gelê Kurd bi azadî Newroza 2006’an pîroz kirin û seranserî Kurdistana Azad bi Alên Kurdistanê xemilandin.Li Kurdistana Bakur ji ber ku ahengên Newrozê ji alîyê DTP ve hatibû organîze kirin beyî Ala Kurdistanê û daxwazên neteweyî kotayî li pîrozbahîyan hat.Li Kurdistana Bakur PKK û DTP her çiqas pîrozbahîyên Newrozê bo berjewendîyên xwe bikarbînin jî gel bipiranî bo tevlî bûna coşa Newrozê tevlî pîrozbahîyan bûn.

• Li Amedê meha adarê de serhildanek mezinê dîrokî ya gelê Kurd mezin rû da .

28 Adar

Li Amedê Polîs ser meşa ku bo protesto kirina qetl kirina gerîllayên PKKyê di hat li dar xistin êrîş kir.

Cenazeyên 4 gerîllayên PKKê ku di operesyoneke de jiyana xwe ji dest da bûn serê sibê  li Amedê ji alîyê girseyeke mezin ve hate pêşvazî kirin.Piştî veşartina cenazeyan li goristana Yenikoy, girse dest bi meşê kirin.Piştî demeşê navbera polîs û xwepêşanderan de pevçûn derket.Ciwanan bombeyen molotolf avêtin polîsan. Polîs jî bi tundî êrîşî ser girse kir. Piştre jî alozî li seranserî Amedê belav bû.Dema êrîşên polîsan de gelek kes brîndar bûn.Polîs gule barand ser gel.

29 Adar

150 zêdetir brîndar bû û 3 kes jî jiyana xwe ji dest da.Seranserê Amedê ji aliyê polîsan, hêzên çevîk, tîmên taybet û leşkeran ve hatin e dagirkirin.Dikkan û kargehan jî îro nehate vekirin.Li gelek deverên bajêr jî tanq hatin bicihkirin.Ji ber ku hêzên polîsan têrî pêşî girtina çalakiyan nekir, ji bajarên wekî Mêrdîn, Êlih, Elezîz, Riha û Meletiyê ekîbên girêdayî miduriyetên ewlehiyê şandin Amedê. Hate hînbûn ku ji 16'emîn Tugaya Bizirx a li navçeya Erxena Amedê gelek personel û tanqên bi zirx, di demên serê sibehê de li 7'emîn Fermandariya Kolorduyê hatine bicihkirin.

30 Adar

Li Amedê  hemû dikkan hatin girtî û xwendekarên zankoya Dîcleyê jî neçûn dersan û zanko boykot kirin.Li dersxaneyan de jî ders nehate kirin. 3 kesên di encama gulebarana polîsan de jiyana xwe ji dest dan a li Goristana Yenîkoy de bi merasîmeke mezin hatin veşartin.Hejmara girseya ku cenazeyê gihîşt 100 hezarî. Piştî merasîmê nêzî 100 kesên beşdarî merasîmê bûn, ber bi mala taziyeyê ve dest bi meşê kir. merasîmê jî alozîyên mezin derket û hêzên dewletên Tirk ciwanek din jî kuşt.Li Batmanê li gelek cihên bajêr leşker hatin bicihkirin. Hate ragihandin ku polîsan çalakvanek ji qata 4'an a avahiyekê avêtiye xwarê.Çalakvanên ku polîsan avêt xwarê û lingê wî şikest, hate binçavkirin.Birîndarên din jî rakirin Nexweşxaneya Dewletê ya Êlihê.Avahiya MHP'ê,avahiya Finans Bankê  û gelek sazîyên dewletê jî hate şewitandin.Li Wan,Riha,Sêrt,Mêrsîn,Mêrdîn, Qoser û Stenbolê jî zextên dewleta Tirk bi xwepêşandanan hate şermezar kirin.

31 Adar

bi sedan tîmên taybet li Amed,Sêrt û li hin bajarên din avêtinser malan û bi sedan kes bilêdan û heqeretan girtin bin çavan.Bi taybetî li Amedê taciz û êrîşên ser berdewam dike.Polîs zextê ser gel dikin.Tê dîyar kirin ku ser kesên binçav kirî êşkence tê kirin.Hersa gel ji ber bikaranîna çekên rast û kuştina mirovên sivîl û bê tawan zêde dibe.Kurd bi fikarin ku êrîşên hovane zêdetir bibin. Wezîrê nevxwe ya Dewleta Tirk Abdulkadîr Aksu  hate Amedê.Wekî tê zanîn Abdulkadî Aksu yek ji dijmînê gelê Kurd e û ligor wî pirsgirêka Kurdistan nîne û divê çareserkirina bûyerên li Amedê jî zêdekirina hêzên lêşkerî pêwîst e.li Batmanî alozî berdewam kir.

1-2 Nîsan

Li Qoserê di encama êrîşan de kesek hate kuştin..Li Gever, Wan,Sêrt,Riha,Şirnex, Mêrdîn, Dêrsîm, Stenbol,Îzmîr û di hin bajarên din de jî alozî çêbû.Li Amedê 2 kesên din yên brîndar jiyana xweji dest dan.

3 Nîsan

Li Qoserê polêsan êrîşî ser protestoya Kurdan kirin û di encamê de 2 Kurd hate kuştin.Serokê şaxê Batmanê ya partîya Civaka Demokratîk hate girtin.Hejmara gitîyan gihêş ser 400ê.

Di çalakiyê de zarokên biçûk rastî lêdanê hatin, jin jî bi copan hatin tehdîtkirin.Medyaya Cîhanê weşanên wek Le Monde,Abc News,BBC, I.Herald Tribune bi berfirehî bûyerên li bakurê Kurdistanê re cîh vediqetînin.Tiştê balkeş ewe ku hin weşanên bîyanî bo Kurdistanê li şûna “rojhilatê Tirkîyê” peyva Kurdistanê bikartînîn.(Mînak:Binêrin nûçeya Le Monde).

Di vê navberê de daxûyanîyên hin rexistinên Kurd jî bû sedema nerazîbûnan.Nerazîbûnên Kurd di ser forûmên ser înternetê de jî mînakake vê yekê ye.Wan rexistinan şûna ku terora dewletê şermezar bikin nasîhan dan gel.Bi avayekî çewt banga aqlê selîm hate kirin.Helwestên wan rexistin an û fam nekirina helwesta gel û bi tundî şermezar nekirina terora dewleta Tirk wek berê îro jî dibe sedema bi hêz bûna pêvajoya îmralî û berfireh bûna lîstik û planên arteşa Tirk û berjewendî xwazan.

Nîsan(Avrêl) 2006;

• Dewleta Tirk dawîya nîsanê de sewqîyata leşkerî ber bi sînorên Kurdistana azad û rojhilatê Kurdistanê kir û bi alîkarîka medyaya Tirkî ev amadekarîyan bênavber nîşanî ray giştî da.Bi taybetî di medyaya Tirkan de ev pêşketin hate mezin kirin.Îran jî bi heman armancan kete nava hewldanan.Armanca herî sereke ya Dewleta Tirk şikandina xwebawerî û hişmendîya Kurdan bû.

• Di danişîna 9'emîn a doza girtina Kurd-Der'ê ku li 2'yemîn Dadgeha Asliye Hiqûqê ya Amedê dihat dîtin de, biryar hate dayîn ku komele bê girtin. Nîşandayîna zimanê kurdî yê wekî zamanê faaliyêtê, armanca damezirandina mûze û pirtûkxaneya arşîvê ya kurdî ku di rêziknameya komeleyê de cih digire, wekî hinceta girtinê hate nîşan dan.

• Parlementerê berê DEPê Leyla Zana bi vexwandina serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî çû bajarê Hewlerê.Leyla Zana dê bi rayedarên Kurdistana Azad re ser pêşketinan û li ser pêvajoya dawî hevdîtinan çêkir.

• Komîsyona Şemzînanê ya Parlemena Tirkan bi hewlên arteşa Tirk û dewleta kûr ve bûyerên Şemzînên de Dewleta Tirk wekî "bêtawan" hate îlan kirin û sîyaseta qirêj ya 80 salî a Dewleta Tirk berdewam kir,dîsa di bin navê PKK de gelê Kurd hate sûcdar kirin.Her wiha bi yasaya nû ya dijî terorê jî qedexeyên nû hat û hemû pêngavên erênî paşve hat standin.Bi yaseya nû ya "têkoşîna dijî terorê" re jî zextên giran hat ser gelê bakûrê Kurdistanê.Ji hemû lîstikên kûr dîsa gelê Kurd  zirarê dît.

• Dewleta Tirk tehemmulî eşkere kirina rastîyan nekir bi beralîkirina arteşa Tirk û herî dawîyê de jî  Ferhat Sarîkaya ji wezîfeya xwe hate dûr xistin.Hin di destpêka bûyerên Şemzînanê de dîybar bû bû ku Dewleta Tirk harî dawîyê vê mijarê bi dêkûdolaban veşêre.Ji ber ku ev sîyaset li Tirkîyeyê 80 sale neguherî ye.

Gulan 2006;

• 6ê Gulanê Doza Şemzînanê bi skandalên li gor Dewleta Tirk destpêkir.Doznamê nîvçe hate xwendin û cihê General Yaşar Buyukanitê ji dozname hate derxistin.

Pûşper(Hezîran) 2006;

• 22 nîsan bi biryara dadgeha Wanê sûcdarên bûyera Şemzînanê re 39 sal siza hate dayîn.Her wiha piştî vê biryara girîng xwedîyê pirtûk xaneya Umut Seferî Yilmaz jî hate girtin.

• Derket holê ku li Lîseya Navçeya Hênê ya Amedê ji ber ku daketin û derketina dibistanê ji hêla leşkeran ve tê kontrolkirin û her wiha leşker di nav hewşa lîseyê de digerin, li aliyekê perwerdehiya xwendekaran kêmas dibe û li aliyê din jî xwendekarên keç nikarin derkevin hewşê. Tê ragihandin ku leşkerên tirk kifirîyan li keçan dikin.

• Hevbendiya Demokratika Kurdên Bakur li roja çarşembê (14.6.2006), birek hevdîtinên bilind li avahiya meclisa Yekitiya Ewropa li Strasbourgê digel rayedarên payebilind yên Parlementa Ewropa pêkanîn.

• 9ê hezîranê li Qoserê, bûyereke din a wek Ugur Kaymaz, hate rojevê.Li ser qetilkirina Selahatttin Aksu û keça wî ya 7 salî de, agahiyên nû derketin holê. Hate tespîtkirin, ku bav û keç bi tam 31 gulleyan hatine kuştin.

Tîrmeh 2006;

• Li ser hev di hefteya 3'emîn ya Tîrmehê de 17 serbaz,3 polîsên Tirk û 2 cerdevan mirin.Di mersaîma cenzayên wan serbazen de dîsa pêla nijadperestîyê bilind bû û di medya û raya giştî yê Tirkan de li dijî PKK nerazîbûnên tund hate nîşan dan.Wekî meha nîsanê bi hinceta PKK tê xwestin ku derbasî ser axa Kurdistana azad bê kirin.Dewleta Tirk di her firesendê de bo pêk anîna armanca xwe ya qirêj hewl dide.Tirkîye li pêy têkdana Dewleta Federe ya Kurdistanêye. Tirkîye wek 15 salên dawî dixwaze Dewleta Federe ya Kurdistanê-başûr têk bibe.Ji bo pêkanîna vê armancê jî bi taybetî arteşa Tirk û hêzên tarî li pêy planên qirêj de ne û wek berê jî lîstikên klasîk amade dikin û bi hinceta PKK û “teror”ê dixwazin êrîşî Kurdistana Azad bikin.Ji bo pêkanîna vê armancê li bakûrê Kurdistanê jî zexta ser gel tê zêde kirin.

• Generalê leşkerî yê teqawid Altay Tokat, di hevpeyvînekê xwe yê nû di kovara tirkî de got ku wî jî, di wextê xwe de bi destê hin kesan, çend bombeyan daye teqandin.Piştî daxûyanîyên skandanl yê wî generalî wekî her carê Dewleta Tirk -sîyaset û dawerî- bê denge û li hemberî zêdetir eşkere bûyîna terorên xwe ser neteweya Kurd di nav bêdengîyeke kûr de ne.Heta niha bo daxûyanîyên wî hikumet an jî dadgeha sivîl lêpirsîn nedane destpêkirin.

• Konseya Ewrûpa ser rewşa gelê Kurd raporek amade kir.Rapor ji alîyê Lord Russell-Johnston ya Îskoçî ve hate amade kirin.Di raporê dhate dîyar kirin ku dewleta Tirk bi PKKyê re bi avayekî şaş têkoşîye û ji ber helwest û pêkanînên vedekirin û zordestîyê Kurd jî Tirk jî gelek berdel dane.Di raporê de ser dîroka Kurd û Kurdistanê û ser ziman,çand û wêjeya Kurdî jî agahîyên berfireh hatîye dayîn.Hatîye xuya kirin ku dîroka Kurdan ji zêdetirê 4 hezar salîyê.

• Kupaya fotbolê ya cîhanê ya 2006ê Elmanyayê destpêkir.Bo Kurdan jî dîmenek balkeş derket holê.Di maça navbera Tinûs û S.Erebîstanê de di çend cîhan ber hemû kamerayên cîhanê de ala Kurdistanê hate vekirin.Ev ne cara yekê ye ku kurd ala kurdî di maçên mezin de dihildin da ku ala wan doza kurdî di helkeftinên navnetewî bide nasîn. bakûrî Kurdistanê bûn.

Tebax 2006;
• Piştî derketina "yasaya dijî terorê" di demên dawî de di hejmara girtin,êşkence,zextên ser zimanê Kurdî girtina weşanan avêtina ser malan de zêdebûnek giring çêbû.

• Berî Civîna bilind a Şûraya Leşkerî ya Dewleta Tirk, Yaşar Buyukanitê ku navê wî di terora Şemzînanê de hatibû rojevê û wî bo tawanbarê bûyerên Şemzînanê Alî Kaya gotibû ez wî nas dikim,ew kurekî beş e", li dewsa orgeneral Hilmi Ozkok bû bû serokê nû yê fermandariya giştî ya artêşa Tirk.

• PDK-BAKUR, PSK, PWD bi daxûyanîyeke hevbeş îlan kirin ku Li bakurê Kurdistanê jibo pêkanîna yekîtîya netewîya Kurd, di çarçova “mafê çarenûsîya azad a netewî” de jibo ku bi riyên demokratîk û siyasî doza netewa Kurd bê bidestxistin, di her bergeh û di her warî de xebat û tekoşînek hevbeş bê kirin
• Germahîyên zêde wekî hemû Cîhanê li Kurdistanê bû sedema dijwarîyan

• Hîmê bendava Ilisû ya wê Heskîfê di bin avê de bihêle, li gundê Ilisû'yê ji aliyê serokwezîrê dewleta Tirk Tayyîp Erdogan ve hate danîn.Bo pêşî lê girtina çêkirina bendavê, hewldanên rêveberiyên herêmî, rêxistinên civakî yên sivîl didomin.Hewldana Jîndarkirina Heskîfê ku çalakiyeke mezin organîze kirin û nêzî 6 hezar kes tevlî bû.

• 06 tebax-Di encama êrîşa Îsraîlê de bo ser deşta Bîqaê li bakurî Lubnanê 26 karkerên Kurdên başurrojavayê Kurdistanê hatin kuştin û 30 din jî birîndarbûn.

• 27 tebax-Pirtûkên nivîskara Swêdî Arstrid Lindgren ku ji bo Kurdî hatibûn wergerandin û dê li pirtûkxaneyên bajarên Kurdistanê bihata belav kirin li Stenbolê polîs dest danî ser wan.

• Hêzên Sûriyê li başûrê rojavayê Kurdistanê, li zext û girtinên li hemberî kurdan dom kirin. Li bajarên Qamişlo û Efrînê 6 kes bê sedem hatin binçavkirin, li paytexta Suriyeyê Şamê jî xwendekarê bi navê Enver Mahmud ê 15 salî hate wenda kirin.

Rezber(Îlon) 2006;

• Dewleta Tirk endamên çeteyên xwe yê "Atabagler" ku berî demekê hatibûn girtin  bi sedema "bêtawan" bûna wan serbest hatin berdan.

• Parlemena Ewropayê rapora derbarê Tirkiyê deerê kir.Di raporê de xalên derbarê komkujîya Ermenî û Sûryanîyan de hatibe derxistin jî,Dewleta Tirk di gellek waran de hate rexne kirin.Di derbarê pirsgirêka kurd de jî ji Tirkiyê tê xwestin, ku li çareyên çareseriya demokratîk bigere. Di raporê de kiryarên PKKê bi awayek tund tê şermezarkirin û axaftina Erdogan ya par li Diyarbekirê jî wek gavên bi cesaret tê nirxandin û ji dewleta Tirk hate xwestin ku rêyeke çareseriyê ji bo kêşeya Kurd bibîne.

• Li Dewleta Tirk ji ber daxûyanîyên serokkomarê Iraqê û serokê Yekîtîya Niştimanê Kurdistanê Celala Talabanî qiyamet rabûye.Celal Talabanî li Emerîkayê tevlî bernameyeke radyoya bi navê National Publîc Radio bû û ji bûyerên şîdetê yên Iraqê Tirkiye, Îran û Suriye berpirsyar girtini bû. Talabanî goti bû ku, rêveberiyên Tirk, Îran û Suriyê tevlî karên hundurîn yên Iraqê dibin û ji bo alozî dewam bikin jî, piştgiriyê didin derdorên mûxalîf.

• 13 rezber-Li bakûrê Kurdistanê bajarê Diyarbekirê li tenişt parka koşuyolû teqînek mezin çêbû û di encamê de herî kêm 11 kes jiyana xwe ji dest dan û 20 kes jî brîndar bûn.Bi hezaran kesî teqîna ku duh êvarê li Parka Koşuyoluyê pêk hat, şermezar kir û qurnefîl danîn cihê bûyerê.Li Dîyarbekirê ser êrîşên hovenae û şehîd bûna 11 Kurd şîneke 3 rojî hate îlan kirin.Grûbekî bi navê TÎT(Tugayên Tolhildanê Tirk-Türk İntikam Tugayları) di malberên xwe de "http://www.turkintikamtugayi.8m.com" bûyer girtine ser xwe û daxûyanîya di malperê de hatîye gotin ku;"Bo standinê tolê "şêhîdên xwe li Dîyarbekîrê 10 Kurd kuştin,Kurdên herî baş Kurdê mirî ye".Ger ev daxûyanîya ev grûbê hov ku îxtîmaleke mezin di kontrola dewleta Tirk dene divê gelê Kurd hesabê vê bûyerê bibirsin".TÎT berê jî hin sazîyên Kurdan bi nameyan tehdît kiribû.TÎT grûbeke nezî nijadperestê Tirkan û MHPyê ye.Peywedîyên wan bê gûman bi arteş û dewleta Tirk jî heye.Bûyerên Şemzînanê,konsepta dawî û daxûyanîyên dawî ya serfermandarê nû ya arteşa Tirk jî texmînên Kurdan bihêztir dike.Tirtê balkeş jî ewe ku teqîn di salvegera 26'emîn ya darbeya leşkerîya dewleta Tirk ku bûbû sedema mirin,weda bûn û eşkence kirina bi sedhezaran Kurdên bakûrê Kurdistanê de pêk hat.Li Amedê di çalakîyên protesto kirina êrîşê de navbera gel û hêzên Tirk de pevçûn derket.Li hemberî êrîşa hovane ya tirkan, hemû gelê Kurd ser pîyan e.Amediyên li cihê teqînê li hev kom bûn bi siloganên ‘wê Dewleta kujer hesabê bide’ êrîşa hovane şermezar kirin.

Kewçêr 2006;

• Serokê HAK-PARê nevîyê Şêx Seîd dawî li jiyana xwe ya siyasî ya 49 salan tîne û dev ji siyasetê berda.

• 2 kewçêr-PKK agirbest îlan kir.

• Kampanyaya "Bavo min bişîne dibistinê" ku ji alîyê gruba medyayê ya Dogan(ku xwedîyê wê Aydin Dogan e) di serkeşîya rojnameya MillÎyet û bi piştgirîya gelek rexistinên sivîl û dezgehên fermî ve piştgirî tê dayîn ji nû ve tê çalaktir kirin.Armanca veşartî ya Tirkan helandina zimanê Kurdî û asîmîle kirina zarokên Kurd

• Murad Karayilan serokê Konseya PKK bo mêhvanê progirama siyasî ya televizyona Kurdistan TV bû.

• Li Parlemena Ewrûpa Konferansa 3'emîn a Kurd hate li dar xistin.

• 2006'an de nûçeya nexweşîya Mehmed Uzun Kurdan û hemû dostên wî xiste xemgînîyekî mezin.Gelek kes piştî vê nûçeyê diçin nexweşxaneya Karlonîskayê serdena Mehmed Uzun.Wezîre Ciwanan û Sporê(Werzîş) e Hikumeta Kurdistanê Taha Berwarî, li gel şandeke hikumetê Kurdistan serdana Mehmet Uzun kir û hêvîya baş bûna wî kirin.Mehmet uzun piştî nexweşxaneya Karlonîskayê çû emerîka û ji wir jî hate Amedê. Uzun, li balefirgehê wiha axivî: "Ez hatime ser axa xwe. Ez ne ji bo mirinê hatim, ez ji bo jiyanê hatim.".Li bakûrê Kurdistanê li Amedê Şarederîya Mezin ji bo Nivîskarê Kurd Mehmed Uzun Şahîyek amede kir. Mehmed Uzun nivîskarê Kurd ê binavûdeng ku ev demek e ji ber nexweşiya xwe ya kanserê têkoşîn dide meşandin. Yaşar Kemal, Zulfî Livaneli, Akin Birdal û Ferhat Tunç li nexweşxaneya Venî Vîdî çûn serdana Mehmed Uzun hat.Nivîskar Mehmet Uzun ku 3 meh e li Amedê, ji ber qansêrê li nexweşxanê dihate dermankirin îro ji nexweşxanê derket.Ûzûn, ji bo kesên wî tenê nehiştine û piştgirî danê, bi civîneke çapemeniyê, sipasî wan kir. Nivîskarê kurd Mihemed Ûzûn ku li Sêwêdê bi qansêra mîdê ketibû û 95 roje li nexweşxaneya Venî Vîdî ya Amedê dihat dermankirin, di meha Kewçêrê de ji nexweşxanê derket.

Sermawez 2006;

• Li tevahîya Kurdistanê ji ber barîna barana zêde û rabûna lehîyên rojên dawî nêzî 30 kes jiyana xwe ji dest dan û bi sedan xanî di bin avê de man û bi dehan xanî jî hilweşîyan.Her pêşî li Kurdistana azad li Hewlêrê bandora barana zêde rûda û gellek xanÎn di bin avê de man û piştre jî li bakûrê Kurdistanê bajarê Riha û navçeya wê Vêranşar ji ber lehîyê zirarek mezin dît.Bi taybetî navçeyên bajarê Amedê Bismîl û Çinar ûdibin bandora barana zêde de man û nêzî 18 kes jiyana xwe ji dest dan.Barana dijwar li navenda Batmanê jî bû sedema lehiyan û li gorî agahiyan, li navenda bajêr herî kêm 100 mal di bin avê de mane.Di encama lehîya li Êlîhê 11 kes jiyana xwe ji dest dan.Li Bismilê hejmara miriyan gihîşt 20'an,Li Qilabanê jî çûyîn û hatin pêk nayê û kesek ku bi avê de çû, jiyana xwe ji dest da.Dewleta Tirk û medyaya Tirkan beyî ku berbiryarîyên xwe yên encama giran ya lehîya li Kurdistanê bibînin û alîkarîya pêwîst li cihên afetê bibin tenê peyaman diweşînin û rêvebirîyên herêmî tawanbar kirin.Dewleta Tirk wekî her bûyer û karesatên li bakûrê Kurdistanê dîsa ne di nava livûtevgerê de ye.Karesatên wisa dema ku li stanbol an jî bajarekî din ya Tirkîye pêk tên medyaya Tirkî û dezgehên Dewleta tirk bi lezî radibin serpîyan û qiyematê radikin û bi rojan di medyayê de bê navber nûçeyên karesatê didin,her tim dibêjin "cewazî di navbera tu herêmên Tirkîye nîne û ew jî ji me ne" lê helwesta wan bo Kurdistanê ku ne wek beşa Tirkîyeyê ye.

• Meha sermawezê de bajarê dawî ku bûye hedefa qirêj ya Fettulahçîyan e bajarê Mêrdîn e.Li Merdînê bi koleja Atak û dersxaneya Sur de zarokên Kurd di çerçoveya fikra Tirkperwerî-Îslamî tên perwerde kirin.Dîsa li Mêrdînê bi mêrîyên xwe di qada aborî,perwerde û gelek warên cûda de propgandaya tirkperwerîyê tê kirin û dijberîya daxwaz,hebûn û mafên Kurdan tê kirin.

• 12 sermawez-Kongreya HAK-PARê de daxwaza federasyonê hate pejirandin û serokê nû Sertaç BUCAK e.

• 25 sermawez-Li Enqereyê Konferansa li ser çareserkirina pirsa Kurdî hate li dar xistin. Konferansa ku ji aliyê Forûma Demokrasiya Kurdî ve hatibû amadekirin.

Berfanbar 2006;

• 07 Berfanbar-Ji PDK-Î komek veqetîya û bi navê PDK-Ararat damezirandin.Wek tê zanîn demeke dirêje ku di nava PDKÎ de nîqaşên veqetinê di navbera hin koman de didomîya.
• 17 Berfanbar-Leşkerên Qereqola Cendirmeyan a Gundê Pîrînçlîk a Amedê, zarokên li meydana gund dilîstin, gulebaran kirin.

• 20 Berfanbar-Serokwezîrê Tirk Recep Tayîp Erdogan li New Yorkê, civîneke çapemeniyê lidarxist û peyama siyaseta înkarê da.Erdogan li ser pirseke wekî ‘Mafên hûn ji bo tirkên Kibrisê dixwazin, gelo heman mafan didin kurdan’ hêrs bû û îdîa kir ku, li Tirkiyê pirsgirêka kurd nîne.

• 26 Berfanbar-Li Amedê yekem berfa salê barîya. Ji, berfê hemû seferên firokeyan ji Amedê jî hatin betal kirin.

• Li Tirkîye êrîşên dijberên Kurdan ser gelê Kurd dîsa gurtir bû. Dijberên Kurdan li Îzmîr û Enqerê, bi kêr û satoran êrîşê xwendekarên kurd kirin.

• 21 Berfanbar-“Partiya Demokrasiya Hevbeş”(KADEP) bi awayekî resmî hate damezirandin.Partî ji alîye Gruba kurdên Azad ve ku ew demekê bû bo avakirina vê partîyê civînên cur bi cur li dar dixistin.Serokê KADEP Şereafettin Elçî piştî daxwaznameyê diyar kir ku Partiya wan " partiyeka siyasî, demokratîk û sekularîst, beşdar, pirdengî, azadîxwaz, bi hiqûqê û azadî û mafê mirovan ve girêdayî ye."