Zanist,Teknolojî

Kronolojîya pêkhatina kareseta "Germbûna Giloverî" ku nêzîk dibe

28 Rebendan 2007 weşandin:10:29:35 (GDK)

HAWAR-DENGÛBAS,(Beşa Zanist û Teknolojî) -- Pirsgirêka herî mezin ya pêşaroja Cîhanê "germbûna giloverî" ji niha ve jiyana mirovan tehdît dike.

Wek tê zanîn ji ber zirarên gaz û sûtemenî û madeyên kîmyewî ku li Cîhanê bandora serayê pêk tîne û helîna qeşayîyan parsenga demsalan û germahîyê xera dibe.

Ev xera bûn dibe sedema zêdebûna germahîyan.Çend sal berê pisporan wisa texmîn dikirin ku derketina encamên xeter ya germbûna giloverî hîn di demên bê de pêk were.

Lê guherînên demsalî wisa nîşan dide ku xeter ji texmînan nêzîktire.

Kareset gav bi gav nêzîk bû

Nîşaneyên pêşî ya germbûna giloverî ku pêşaroja nêzîk ya Cîhanê xiste xetereke mezin di sala 1827'an derket holê.

1970'î de bi gotina "Divê tiştekî bê kirin" xeter dihat anîn zimên.Lê hin jî gaveke girîng di vî warî de nehatîye avêtin.
 

Pêvajoya taspît kirina guherîna demsalan(werz) û pêk hatina bandora serayê bi giştî wisa pêşket;

1827: Zanyar Jean-Baptiste Fourier bû yekem mirovê ku behsa bandora serayê kir

1896:Kimyagerê Swêdî Svante Arrhenius, derxist holê ku neft,gaz û komir(rêjî) di dema şewtitandinê de karbondioksit (CO2) belav dikin.

1958: Charles David Keeling, bondora emisyona CO2'yê ya ser atmosferê derxist holê.

1970: Pisporên Ewrûpî û Emerîkî ,gazên din(kloroflorokarbon, metan, azot protoksît) ku dibin sedema pêkhatina bandora seryêyê vedîtin.

1979: Di rapora Akademîya Zanistan ya Emerîkayê de bal hate kişandin ku navbera guhûrîna demsalan û bandora serayê de têkÎlîyek heye û divê pêşî li vî tiştî bê girtin

1988: NY cara yekem komîsyonek bo kar kirina ser guhûrîna demsalan û tedbîrên bo vê yekê ava kir.

1992: Di civîna NY ku di Rio de hate li dar xsitin Peymana Demsalan ya NY hate amadekirin û banga kêmkirina gazên ku dibin sedema bandora serayê hate kirin.

1997: Bo kêmkirina gazên serayê peymana Kyoto hate îmze kirin.

2000:Salên 90î wek salên herî germ ya sedsala dawî hate nirxandin.

2001: BM raporeke din ser vê mijarê weşand.Di raporê de hate dîyar kirin ku heta 2100ê wê germahî di navbera 1.4 û 5.8 bilintir be û berzî ya behran jî nêzî navbera 9 û 88 cm bilinditir be. DYE ku herî zêde gazên serayê diafrîne Peymana Kyoto pesend nekir.

2004:Rusya Peymana Kyoto pesend kir.

2005: Peymana Kyoto keye meriyetê (16 Sibat).

2006:Lêkolînên nû,delîlên nû yên guhûrîna demsalan raxist berçavan:Li Ewrûpayê qeşayîyên ser Alpan dihêle;QeşayÎyên Gröland û sibirya di xeterê de ne.

2007: Pisporên Îngilîz di 4ê Rêbendanê de daxûya kirin ku 2007 dê bibe sala herî germ yê heta niha..(HAWAR-DENGÛBAS)
 

Hemû mafên nûçe û nivîsên ku destnîşana HAWARDENGÛBAS hatiyê danîn ser navê Hawar Kurdistan Media Group ya HAWARDENGÛBAS e.Beyî destûr naye bikaranîn.

Binivsîne  |  Biçe Jor   

Hemû Naveroka Beşa Zanist

irêdan